Εβδομάδα Ανοικτής Πρόσβασης: Αρχειοθέτηση Δημοσιεύσεων στο Ιδρυματικό Αποθετήριο Νημερτής

Τα Ιδρυματικά Αποθετήρια είναι μία σειρά από ψηφιακές υπηρεσίες που προσφέρει ένα πανεπιστήμιο στα μέλη της κοινότητάς του για τη διαχείριση, προβολή του επιστημονικού, ερευνητικού και διδακτικού υλικού που έχει δημιουργηθεί μέσα στο Ίδρυμα.
Αυτήν τη στιγμή υπάρχουν επίσημα καταγεγραμμένα 1.154 Ιδρυματικά Αποθετήρια παγκοσμίως, πολλά από τα οποία έχουν υιοθετήσει πολιτικές υποχρεωτικής κατάθεσης για τους ερευνητές τους είτε σε επίπεδο τμήματος είτε σε επίπεδο Ιδρύματος, όπως π.χ. το Τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου του Harvard, τα Πανεπιστήμια του MIT, του Όσλο, του Ελσίνκι, του Lund, το CERN και πολλά άλλα. Οι περισσότεροι αναφέρουν στην πολιτική τους ότι όλοι οι ερευνητές είναι υποχρεωμένοι να καταθέτουν την τελική μορφή του άρθρου τους στο Ιδρυματικό Αποθετήριο, εκτός εάν ο εκδότης το απαγορεύει. Πρέπει επίσης να αναφερθεί και η πολιτική που υιοθέτησε το National Institute of Health, σύμφωνα με την οποία όλοι οι ερευνητές που χρηματοδοτούνται από το NIH οφείλουν να δημοσιεύσουν τα αποτελέσματα των ερευνών τους σε αποθετήρια ανοικτής πρόσβασης.
Με σχετική απόφαση της Συγκλήτου (Συνεδρία Συγκλήτου 444/16.7.2009) συνιστάται στα μέλη ΔΕΠ του ιδρύματος η αρχειοθέτηση του συνόλου των δημοσιεύσεων τους στη Νημερτή (http://nemertes.lis.upatras.gr), το Ιδρυματικό Αποθετήριο του Πανεπιστημίου Πατρών, εφόσον αυτό επιτρέπεται από τη σχετική άδεια διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων που διέπει κάθε δημοσίευση.
Εάν θέλετε να ελέγξετε τι συμβαίνει με τη δική σας δημοσίευση μπορείτε να ψάξετε την πολιτική Ανοικτής Πρόσβασης που έχει υιοθετήσει ο εκδότης που έχει δημοσιεύσει το άρθρο σας. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του project ROMEO, 659 εκδότες έχουν υιοθετήσει πολιτικές Ανοικτής Πρόσβασης και χαρακτηρίζονται ως:

  • 266 «πράσινοι» εκδότες που επιτρέπουν την αρχειοθέτηση τόσο του preprint όσο και του post print των άρθρων που εκδίδονται σε αυτούς (AGU, AIP, ACM,  IOP, Elsevier, IEEE, CUP, AMS κ.α.)
  • 309 «μπλε» εκδότες που επιτρέπουν την αρχειοθέτηση της τελικής έκδοσης του άρθρου (ADA, ASM, MAIK Nauka/Interperiodica, Mary Ann Liebert κ.α.)
  • 84 «κίτρινοι» που επιτρέπουν την αρχειοθέτηση μόνο του preprint (Blackwell, Indiana University Press, Lippincott κ.α.)
  • 370 «λευκοί» που δεν επιτρέπουν την αρχειοθέτηση οποιασδήποτε μορφής του άρθρου (American Medical Association, Geological Society of America, κ.α.).

Συνολικά το 64% των εκδοτών επιτρέπει την αυτο-αρχειοθέτηση κάποιας μορφής του άρθρου. Αυτό σημαίνει ότι οι συγγραφείς διατηρούν τα πνευματικά τους δικαιώματα, ενώ παραχωρούν στον εκδοτικό οίκο μόνο το δικαίωμα δημοσίευσης του άρθρου τους.
Οφέλη δημοσίευσης σε Ιδρυματικά Αποθετήρια
Είναι φανερό λοιπόν ότι το κίνημα Ανοικτής Πρόσβασης εξαπλώνεται ραγδαία παρέχοντας στα Ιδρύματα και στους ερευνητές:

  • Προβολή των δραστηριοτήτων και αύξηση του κύρους τους
  • Υποστήριξη πρωτοβουλιών επιστημονικού προσωπικού για αυτο-αρχειοθέτηση
  • Ορατότητα και προσβασιμότητα στην επιστημονική παραγωγή χωρίς περιορισμούς. Έτσι αυξάνεται το πλήθος των αναφορών για κάθε άρθρο
  • Θεμελίωση έγκυρου συστήματος αξιολόγησης της επιστημονικής έρευνας.

Έρευνες που έχουν γίνει παγκοσμίως απέδειξαν ότι άρθρα που έχουν δημοσιευτεί σε επιστημονικά περιοδικά και διατίθενται παράλληλα ελεύθερα στο Διαδίκτυο είτε μέσω Ακαδημαϊκών Αποθετηρίων είτε άλλων παρόχων (προσωπικές ιστοσελίδες, ιστοσελίδες ερευνητικών ινστιτούτων κ.λ.π.) συγκεντρώνουν μεγαλύτερο πλήθος αναφορών σε σύγκριση με άρθρα που απαιτούν κάποιας μορφής συνδρομή στο περιοδικό που έχουν εκδοθεί.
Σας καλούμε λοιπόν να καταθέσετε και τα δικά σας άρθρα στη Νημερτή – Το Ακαδημαϊκό Αποθετήριο του Πανεπιστημίου Πατρών στηρίζοντας έτσι το Παγκόσμιο Κίνημα Ανοικτής Πρόσβασης.
Αν θέλετε πληροφορίες για ζητήματα Πνευματικών Δικαιωμάτων ή για την Ανοικτή Πρόσβαση γενικότερα επικοινωνήστε με την κ. Φιερούλα Παπαδάτου, τηλ.2610-969628, fiori@lis.upatras.gr
Αν θέλετε πληροφορίες για την κατάθεση της εργασίας σας στη Νημερτή επικοινωνήστε με τον κ. Γιάννη Τσάκωνα, τηλ.2610-969625, john@lis.upatras.gr.
 
 

Υπεύθυνος: 
E-mail: 
Τηλέφωνο: 
Fax: