H διεθνής θέση του Πανεπιστημίου μας

Συχνά έρχονται στο φως της δημοσιότητας ανακοινώσεις για διεθνείς λίστες κατάταξης των Πανεπιστημίων με ιδιαίτερη αναφορά στη θέση των Ελληνικών πανεπιστημίων σε αυτές. Την προηγούμενη εβδομάδα, δημοσιεύτηκε η λίστα του Βρετανικού Οργανισμού Quacquarelli Symonds (SQ), ο οποίος τα τελευταία χρόνια συντάσσει τη διεθνή κατάταξη των 800 καλύτερων Πανεπιστημίων του κόσμου (topuniversities.com). Ο οίκος αυτός θεωρείται έγκυρος και η κατάταξη γίνεται με βάση ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια που περιλαμβάνουν δείκτες, όπως οι δημοσιεύσεις των ερευνητών, ο λόγος φοιτητών/διδασκόντων, η ακαδημαϊκή φήμη, η ποιότητα των αποφοίτων, κλπ. Στη λίστα αυτή εμφανίζονται από το 2007 τα εξής 6 Ελληνικά πανεπιστήμια, ανάμεσα στα οποία και το δικό μας: Το ΕΜΠ, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Αριστοτέλειο, το Καποδιστριακό, το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αυτά τα 6 πανεπιστήμια, σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό, ξεχωρίζουν στη χώρα μας. Παρόμοια είναι η εικόνα που δίνεται και από το Ισπανικό Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας SCIS, το οποίο δημοσιεύει τακτικά τη λίστα κατάταξης Πανεπιστημίων Webometrics (webometrics.info). Τα κριτήρια στη λίστα αυτή είναι πιο ποσοτικού χαρακτήρα και συνεπώς εμφανίζονται διαφορές από την προηγούμενη, στη θέση και κατάταξη των πανεπιστημίων, όμως γενικά η εικόνα δεν είναι σημαντικά διαφορετική.

Μια ανάλυση της θέσης των Ελληνικών Πανεπιστημίων και ιδιαίτερα το Πανεπιστήμιο Πατρών με βάση τα στοιχεία που υπάρχουν από τον οίκο QS από το 2007 ως σήμερα (βλέπε γράφημα) δείχνουν ότι συνολικά υπήρχε μια πορεία υποχώρησης από το 2007 ως το 2012. Έκτοτε, ακολουθεί μια πορεία σταθερότητας. Το Πανεπιστήμιο μας το 2007 ήταν μέσα στα 500 καλύτερα πανεπιστήμια, τώρα έχει υποχωρήσει σε μια θέση γύρω στην 625η . Τη μεγαλύτερη υποχώρηση σε αυτό το διάστημα την εμφανίζουν το Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο που κατρακύλησαν κατά 250 θέσεις το καθένα. Το Πανεπιστήμιο Πατρών έχει μια υποχώρηση κατά 170 θέσεις περίπου, το ΕΜΠ κατά 90 θέσεις, ενώ μικρότερη υποχώρηση εμφανίζουν το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Αριστοτέλειο.

Ένα ενδιαφέρον σημείο που παρατηρεί κανείς από το γράφημα είναι ότι στην εποχή προ κρίσης στα Πανεπιστήμια (διάστημα 2007-2010), το Πανεπιστήμιο μας ήταν σε πορεία υποχώρησης έναντι του διεθνή ανταγωνισμού, ενώ ιδιαίτερα τελευταία, κατά την περίοδο 2013-2014, εμφανίζει τάσεις σταθερότητας, παρά την αρνητική επίδραση της κρίσης σε δείκτες, όπως η κρατική χρηματοδότηση, το προσωπικό, κλπ. Να υποθέσει κανείς ότι η ωρίμανση που παρατηρείται συνολικά στην ελληνική κοινωνία λόγω της κρίσης αρχίζει να επηρεάζει θετικά την Ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση;

Το Πανεπιστήμιο Πατρών τα τελευταία χρόνια παρακολουθεί τη θέση του στις διεθνείς αυτές κατατάξεις και λαβαίνει μέτρα για τη βελτίωση της. Σήμερα, ένα μεγάλο Πανεπιστήμιο, όπως το δικό μας, είναι υποχρεωμένο να λαβαίνει υπόψη τις διεθνείς τάσεις και το διεθνή ανταγωνισμό και να αναζητεί τις αιτίες υστέρησης έναντι ομοειδών ιδρυμάτων, όταν παρατηρείται. Η νέα διοίκηση του Πανεπιστημίου μας δίνει ιδιαίτερη σημασία στον παράγοντα αυτό˙ μάλιστα η νέα Πρύτανις έχει ορίσει αναπληρωτή της με ειδικό σχετικό ρόλο. Αυτή είναι μια εξαιρετική ιδέα,αφού είναι πια εύκολο στον ανοικτό κόσμο που εντάσσονται τα Πανεπιστήμια μας, να παρακολουθούνται από όλους τα επιτεύγματά μας, με βάση τους διεθνείς δείκτες.