Το Πανεπιστήμιο και η πόλη του

Πώς θα ήταν η Πάτρα δίχως το Πανεπιστήμιο; Σίγουρα μια άλλη πόλη, πιο ήσυχη και με λιγότερη ζωή. Όμως, ένα άλλο ερώτημα που τίθεται είναι αν το Πανεπιστήμιο εκτός από το να συμβάλει στην αναθέρμανση της τοπικής οικονομίας, θα μπορούσε να βοηθήσει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της πόλης. Έχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι το Πανεπιστήμιο με τη νέα εξωστρέφεια που έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια, μπορεί ακόμη πιο ενεργά να παίξει αυτόν το ρόλο. Δύο τέτοιες ευκαιρίες ήταν η έκθεση «Patras IQ» που έγινε το Δεκέμβριο του 2012 και πιο πρόσφατα η Έκθεση και οι εκδηλώσεις με τον γενικό τίτλο «Imagine the city: Patras 2014» που κορυφώθηκαν τον Οκτώβριο.

Patras IQ

Η έκθεση «Patras I.Q. Patras Innovation Quest» διοργανώθηκε από το Γραφείο Καινοτομίας και Μεταφοράς Τεχνογνωσίας του Πανεπιστημίου μας και το Επιμελητήριο Αχαΐας το Δεκέμβριο του 2012. Ήταν μια πρωτοποριακή έκθεση, κατά τη διάρκεια της οποίας πάνω από 100 ερευνητές και ερευνητικές ομάδες από το Πανεπιστήμιo Πατρών παρουσίασαν το ερευνητικό τους έργο, στοχεύοντας στην συνεργασία με την επιχειρηματική κοινότητα, ανοίγοντας νέους δρόμους και δίνοντας νέες προοπτικές. Παράλληλα, παρουσίασαν 31 καινοτόμες ιδέες με στόχο την παραγωγική και επιχειρηματική αξιοποίηση. Στόχος της Έκθεσης ήταν να φέρει σε επαφή το ερευνητικό δυναμικό τόσο του Πανεπιστημίου Πατρών, όσο και των Ερευνητικών Ινστιτούτων με τον επιχειρηματικό, παραγωγικό και επενδυτικό κόσμο της ευρύτερης περιοχής της Πάτρας, με σκοπό την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της έρευνας για τη δημιουργία νέων ανταγωνιστικών προϊόντων και διαδικασιών σε υπάρχουσες ή νέες παραγωγικές μονάδες της περιοχής. Ήταν μια αναπτυξιακή διαδικασία, η οποία προωθεί την καινοτομία και τη γνώση στον παραγωγικό τομέα, αλλά ταυτόχρονα και τη διάχυση των ενδιαφερόντων του παραγωγικού τομέα στους ερευνητές. Η Έκθεση αυτή, σε μεγαλύτερη μάλιστα έκταση, προγραμματίζεται να επαναληφθεί τους επόμενους μήνες.

Φαντάσου την πόλη: Πάτρα 2014

Η παρέμβαση αυτή οργανώθηκε από την ομάδα «Παλίμψηστον» που δημιουργήθηκε από νέους πολίτες της Πάτρας που προέρχονται από το Πανεπιστήμιο Πατρών που «τολμάνε να φαντάζονται την πόλη και να ενεργοποιήσουν τη φαντασιακή διάθεση των συμπολιτών». Μια εποχή που οι πολιτικοί μας σε εθνικό και τοπικό επίπεδο φαίνεται να έχουν στερέψει από ιδέες και προτάσεις και κοιτάνε αμήχανα στο παρελθόν για έμπνευση, οι νέοι αυτοί, με την ενεργό συνδρομή του Πανεπιστημίου και του Τεχνικού Επιμελητηρίου, αλλά και δημιουργικών φορέων, όπως το ΔΗΠΕΘΕ, αποφάσισαν να αφήσουν το ίχνος τους στη πόλη. Πρόθεσή τους δεν ήταν, όπως δηλώνουν «ο επιφανειακός εξωραϊσμός της πόλης», αλλά ως ενεργοί πολίτες να καθορίσουν τη μοίρα της πόλης τους, από την οποία συχνά μένουν αμέτοχοι και αποστασιοποιημένοι, σε μία σύγχρονη, κοινωνική συνθήκη, ελπίζοντας στην επικοινωνία και συνεργασία των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων της πόλης, τόσο μεταξύ τους όσο και με τους πολίτες της.

Η έκθεση του «Φαντάσου την πόλη: Πάτρα 2014» που οργάνωσαν στην Αγορά Αργύρη από τις 3-11 Οκτώβρη, ήρθε να προσεγγίσει, εκ νέου, το καίριο ζήτημα του παραλιακού μετώπου της Πάτρας. Πάνω από 40 προτάσεις παρουσιάστηκαν για το θέμα αυτό, από αρχιτέκτονες, πολεοδόμους, μηχανικούς, αλλά και εικαστικούς, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στο ανοιχτό κάλεσμά τους. Προτάθηκαν ιδέες για δίκτυα μεταφορών, μουσεία, μέγαρα μουσικής, πλωτούς σταθμούς, πάρκα και άλλες παρεμβάσεις  που εκτός από το να προτείνουν λύσεις, αποτελούν τροφή για σκέψη τόσο για το μέλλον της παράκτιας ζώνης της Πάτρας, όσο και για ενέργειες που έχουν ήδη δρομολογηθεί σε αυτή.

Παράλληλα, οργανώθηκαν πρωτότυπες δράσεις στο δημόσιο χώρο της πόλης και μάς έδειξαν πώς μία καμάρα μπορεί να μετατραπεί σε σημείο βραδινής καντάδας, πώς ένα κενό οικόπεδο μες την πόλη να γίνει θερινό σινεμά ή μία ασφαλτοστρωμένη μαρίνα να μετατραπεί σε χώρο άθλησης και παιχνιδιού!

Για την ιστορία ο πυρήνας της ομάδας «Παλίμψηστον» που είναι εμπνευστής και δημιουργός της εκδήλωσης «Φαντάσου την Πόλη» ήταν: Ξένη Αλεξίου, Αλέξανδρος Ανδριτσόπουλος, Μυρσίνη Ζιώγου-Θεοδωρακοπούλου,  Κωνσταντίνος Ζουμάς, Αντώνης Κορκόντζηλας, Δήμητρα Κωτάκη, Βασίλης Λιάτσος Ιωάννα Λισγάρα, Νίκος Πολύζος, Δήμητρα Χονδρογιάννη,

Η συνεργάτης του @UP Αδαμαντία Στριμενοπούλου που συμμετείχε στις εκδηλώσεις έγραψε σχετικά: «Στη διάρκεια αυτής είχαμε δυνατότητα να αντιληφθούμε πως, όπως κάθε πόλη, έτσι και η Πάτρα κρύβει μέσα της ίχνη του παρελθόντος που συνδέουν το παλιό με το καινούργιο. Ίχνη που αν και είναι γύρω μας,  πολλές φορές τα αγνοούμε όπως ο παλαιός σιδηροδρομικός σταθμός του Αγίου Ανδρέα, το έλος της Αγυιάς, τα παλιά βιομηχανικά συγκροτήματα ή ο Παλαιός Λιμένας Πατρών. Οι προτάσεις που διατυπώθηκαν ήταν πολλές, μεταξύ των οποίων οι υποδειγματικές εργατικές κατοικίες, η επαναχρησιμοποίηση του σιδηροδρομικού δικτύου, η  επανένταξη του φρουρίου σε νέες«χρήσεις», αλλά και η μετατροπή των βαγονιών σε εφήμερους εκθεσιακούς χώρους ήταν κάποιες από αυτές. Είναι φανερό, όμως, πως τόσο  η έκθεση τόσο και οι δράσεις που πραγματοποιήθηκαν («Για φαντάσου…», #ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΟΝ project, Performance «πόλη(υ)δωρ», περιήγηση στα καταφύγια της Πάτρας & αναβίωση του «Drive in Cinema» στην Πάτρα) θέλουν να περάσουν ένα δυνατό μήνυμα! Οι πόλεις είναι εικόνες των πολιτών τους. Μάς πρότειναν, λοιπόν, εμείς, οι ίδιοι, ως κάτοικοι, να ασχοληθούμε με τις συνθήκες του δημοσίου χώρου και να αναλάβουμε ενεργή δράση, προτείνοντας και συμμετέχοντας σε ζητήματα του αστικού τοπίου. Στην Πάτρα, το «Imagine the City» στόχευσε και πέτυχε στην ανάδειξη της ταυτότητας του τόπου και στην αστική αναγέννησή του και όντως το κατάφερε. Από εδώ και πέρα πρέπει όλοι μαζί και ο καθένας ξεχωριστά να αναρωτηθούμε με ποιον τρόπο μπορούμε να κάνουμε την πόλη μας καλύτερη για εμάς και για όλους. Η ομάδα του «Imagine the city: Patras 2014» ήδη σχεδιάζει την επόμενη έκθεση για το 2015 με νέο θέμα, σχετικό με την  πόλη. Έως τότε ας οραματιστούμε και ας αναζητήσουμε την πόλη των ονείρων μας στην  πόλη που μένουμε. Την Πάτρα.