Βιωματική και πειραματική διδασκαλία των φυσικών επιστημών

To 8ο  Πανελλήνιο Συνέδριο Ιστορίας, Φιλοσοφίας και Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών (ΙΦΔΦΕ) έλαβε χώρα στο Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας (ΜΕΤ) του Πανεπιστημίου Πατρών στις 14-16 Νοεμβρίου 2014, υπό την οργάνωση του Εργαστηρίου Διδακτικής των Θετικών Επιστημών του ΤΕΕΑΠΗ και του ΜΕΤ. Παρευρέθησαν εισηγητές διαφορετικών ειδικοτήτων και εκπαιδευτικών βαθμίδων από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Τέθηκε πληθώρα θεμάτων στον τομέα της ΙΦΔΦΕ, έχοντας ως βασικό ερώτημα αν και με ποιους τρόπους είναι δυνατόν να συμβάλει στην αναβάθμιση της διδασκαλίας, στην υποβοήθηση της επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών, καθώς και στην αποτελεσματική επικοινωνία των φυσικών επιστημών με το ευρύ κοινό, τόσο σε χώρους τυπικής, όσο και άτυπης εκπαίδευσης.

Οι εισηγητές, εκπαιδευτικοί με πολυετή θητεία σε σχολεία, παρουσίασαν την προσωπική τους άποψη αναφορικά με τα προβλήματα και τις ελλείψεις στην εκπαίδευση, καθώς και την απόσταση που υπάρχει μεταξύ των θεωρητικών εκπαιδευτικών μοντέλων και την πρακτική εφαρμογή τους. Αναζητούν, για τους λόγους αυτούς, νέες αποτελεσματικότερες διδακτικές μεθόδους για κινητοποίηση των μαθητών και καλύτερη αφομοίωση της γνώσης. Από τις εμπειρίες τους, αποκομίσαμε μια εικόνα για την υπάρχουσα κατάσταση στο εκπαιδευτικό σύστημα και για τις νέες τεχνικές που εφαρμόζονται. Οι τεχνικές αυτές συμπεριλαμβάνουν εργασίες μαθητών που χρησιμοποιούσαν νέα τεχνολογικά εργαλεία, με χιούμορ και δημιουργικότητα, αποφεύγοντας την παθητική συμμετοχή. Η μαθησιακή διαδικασία αναδείχθηκε σε βιωματική και πειραματική, ώστε να περιοριστεί η επιφανειακή κατανόηση και η σύγχυση των εννοιών, λόγω των συμβολισμών και της μοντελοποίησης των Μαθηματικών και της Φυσικής. Οι νέες μέθοδοι είχαν ως αποτέλεσμα οι μαθητές να κατανοούν καλύτερα και να αποδίδουν περισσότερο, εξασκώντας την γνώση και συμμετέχοντας ενεργά.

Προέκυψε αβίαστα, λοιπόν, η ανάγκη ένταξης και άλλων δραστηριοτήτων που θα συμβάλουν στη ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και της ηθικής, ούτως ώστε να μην αποτελεί αυτό μεμονωμένο γεγονός στην εκπαιδευτική διαδικασία. Για αυτό το λόγο, αναπτύχθηκαν χώροι, όπως το ΜΕΤ και η Εστία Επιστημών, με στόχο την προώθηση της γνώσης των επιστημών και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Παρουσιάστηκαν αναλυτικά παραδείγματα τέτοιων χώρων ,όπως και προγράμματα με αναπαραστάσεις εννοιών, προκειμένου να ενεργοποιηθούν οι γνωσιακές λειτουργίες.

Τέλος, αναπτύχθηκε προβληματισμός  για τον περιβαλλοντικό και επιστημονικό γραμματισμό. Τέθηκε το ζήτημα κατά πόσον συντελεί στη διαμόρφωση περιβαλλοντικής συνείδησης η περιβαλλοντική εκπαίδευση, η οποία είναι αποσπασματική ή ακόμη και περιστασιακή, με αποτέλεσμα να αμφισβητείται η αποτελεσματικότητα της στα ελληνικά σχολεία.