Παθολογική Ανατομική: Γνωρίζετε την ειδικότητά μας; Ξέρετε τί βλέπουμε στο μικροσκόπιο;

>>Παρασκευαστήριο Ανοσοϊστοχημείας

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Παθολογικής Ανατομικής στο τέλος του φθινοπώρου, πραγματοποιήθηκαν διάφορες εκδηλώσεις σε αρκετά Εργαστήρια Παθολογικής Ανατομικής της χώρας, μεταξύ των οποίων και στο Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών. Οι εκδηλώσεις αυτές αποτέλεσαν μια πολύ καλή ευκαιρία να εξηγήσουμε στο ευρύτερο κοινό τον ζωτικό ρόλο του Παθολογοανατόμου και τη σημασία της Παθολογικής Ανατομικής στην ζωή όλων μας.

Η Παθολογική Ανατομική συνιστά το συνδετικό κρίκο μεταξύ των βασικών επιστημών και της κλινικής ιατρικής, ασχολείται με την παθογένεια και τη φύση των διαφόρων παθήσεων, τη μελέτη των ανατομικών και ιστολογικών αλλοιώσεων που παρατηρούνται στις παθήσεις αυτές, ενώ συμβάλλει στη διάγνωση, θεραπεία, παρακολούθηση και κατανόηση της πορείας μιας νόσου. 
 
Ως εκ τούτου, ο Παθολογοανατόμος έχει στενή συνεργασία με όλες τις Χειρουργικές ειδικότητες, αλλά και αρκετές μη χειρουργικές ειδικότητες, όπως είναι η Πνευμονολογία, η Γαστρεντερολογία, η Δερματολογία, η Αιματολογία και, φυσικά, η Ογκολογία. Εξετάζει λεπτομερώς ό,τι αφαιρείται σε κάθε εγχείρηση για να βρεθεί εάν υπάρχει κάποιο νεόπλασμα και αν έχει αφαιρεθεί πλήρως, αλλά και βιοψίες δηλ. μικρά τεμάχια ιστού που λαμβάνονται από οποιοδήποτε όργανο του σώματος (π.χ. από το έντερο, στόμαχο, δέρμα κ.τ.λ.). Στην περίπτωση των νεοπλασμάτων, με την ιστολογική εξέταση καθορίζεται ο τύπος του νεοπλάσματος (καλόηθες ή κακόηθες) και αν είναι κακόηθες (δηλ. καρκίνος) προσδιορίζονται ο ιστολογικός τύπος, ο βαθμός κακοηθείας και η έκταση της νόσου, ώστε να σχεδιαστεί η περαιτέρω αντιμετώπιση του ασθενούς.
 
Διεθνώς, έχει υπολογιστεί ότι το 75% των διαγνώσεων μπαίνει με την ιστολογική εξέταση. Εκτός όμως από τη διάγνωση, η Παθολογική Ανατομική συμβάλλει καθοριστικά και στην απόφαση της θεραπευτικής αντιμετώπισης μιας νόσου, ιδιαίτερα της νεοπλασίας, προσδιορίζοντας δείκτες που σχετίζονται με την πρόγνωση των όγκων ή την ανταπόκρισή τους σε διάφορες μορφές θεραπείας. Στο προσδιορισμό των δεικτών αυτών σημαντικό ρόλο παίζουν οι εφαρμοζόμενες συμβατικές και μοριακές τεχνικές (ιστοχημικές χρώσεις, ανοσοϊστοχημεία, ανοσοκυτταροχημεία, in situ υβριδισμός, κυτταρολογία υγρής φάσης, PCR). Σήμερα, πλέον, η Παθολογική Ανατομική έχει τη δυνατότητα να απαντήσει σε ερωτήματα των ογκολόγων που αφορούν σε ειδικές γονιδιακές βλάβες σε συγκεκριμένες μορφές και περιοχές των νεοπλασμάτων, ώστε να επιλεγούν σωστά οι, πλέον, κατάλληλες από τις νέες “στοχεύουσες” θεραπείες.
 
Το Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής και Κυτταρολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών έχει δύο τμήματα, το Ιστοπαθολογικό και το Κυτταρολογικό. Ενώ και στα δύο τμήματα το τελικό προϊόν είναι η διάγνωση, εν τούτοις, ο τρόπος επεξεργασίας ενός δείγματος που παραλαμβάνει το εργαστήριο, είναι διαφορετικός. 
 
Στο Παθολογοανατομικό εργαστήριο κάθε χρόνο εξετάζονται περίπου 13500 ιστολογικά δείγματα (βιοψίες, χειρουργικά παρασκευάσματα, ταχείες βιοψίες) και στο κυτταρολογικό 6000 κυτταρολογικά δείγματα (Pap test, υλικά παρακέντησης με λεπτή βελόνα, υγρά κοιλοτήτων σώματος κ.τ.λ.).
 
Στο τμήμα μας, διεκπεραιώνονται περιπτώσεις που αφορούν σε όλο το φάσμα της Συστηματικής Παθολογικής Ανατομικής, ενώ υπάρχει εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό για ορισμένα επί μέρους συστήματα, όπως το Αιμοποιητικό σύστημα, για την διεκπεραίωση δειγμάτων ασθενών με αιματολογικά νοσήματα (βιοψίες μυελού των οστών, λεμφαδένων), ή το ήπαρ. 
 
Στις ανωτέρω δραστηριότητες του τμήματός μας συγκαταλέγονται η εκπαίδευση ειδικευομένων ιατρών στην Παθολογική Ανατομική και Κυτταρολογία (δίνει πλήρη ειδικότητα και στις δύο κατευθύνσεις), η παροχή συμβουλευτικής γνώμης ιστολογικών και κυτταρολογικών εξετάσεων (συστηματική παθολογική ανατομική, εξειδίκευση: λεμφικό, αιμοποιητικό, ήπαρ) και η συμμετοχή σε ιατρικά και ογκολογικά συμβούλια.