Περί πανεπιστημιακής αριστείας

Η καλλιέργεια και η υποστήριξη της αριστείας είναι συνυφασμένη με την αποστολή του Πανεπιστημίου στο σύγχρονο κόσμο. Η επιβράβευση των αρίστων συμβάλλει στη δημιουργία ενός αξιακού και ηθικού συστήματος που προωθεί την άμιλλα για βελτίωση σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο και έχει επίδραση στη συνολική κατεύθυνση της κοινωνίας. Όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης, «Στις πολιτείες που έχουν καθιερωθεί έπαθλα για την αρετή, σε αυτές ευδοκιμούν και άριστοι πολίτες» (Θ. ΙΙ-46).

Μάλιστα, σε περίοδο οικονομικής κρίσης, στην οποία η κοινωνία αναμένει από το Πανεπιστήμιο να συμβάλει ενεργά στην ανάπτυξη της χώρας, με την αξιοποίηση αποτελεσμάτων της έρευνας και την προώθηση της καινοτομίας, η υποστήριξη της αριστείας αποτελεί προϋπόθεση για ενθάρρυνση εκείνων των νέων που μπορούν να αναλάβουν αυτή τη δύσκολη αποστολή, και τους οποίους έχει ανάγκη η χώρα περισσότερο από ποτέ για έξοδο από το ζοφερό, οικονομικό και ηθικό τέλμα που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια.

Το Πανεπιστήμιο Πατρών, έχει αναγάγει την αριστεία σε ακρογωνιαίο λίθο της αποστολής του από τα πρώτα του βήματα. Έχει υποστηρίξει την ανάπτυξη κέντρων αριστείας  στην έρευνα, την καινοτομία και την διδασκαλία, ιδιαίτερα δε τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει σημαντική εξωστρέφεια που συμβάλλει σε αυτή την κατεύθυνση. Η ηγεσία του Πανεπιστημίου έχει τονίσει ιδιαίτερα αυτή τη διάσταση. Χαρακτηριστικά η Πρύτανις, καθ. κ. Βενετσάνα Κυριαζοπούλου, στη δήλωση της υποψηφιότητάς της, έθεσε την αριστεία ως τον πρώτο άξονα, μαζί με τη διαφάνεια, το ακαδημαϊκό ήθος, τον ορθολογισμό και την ισοπολιτεία του οράματός της για το Πανεπιστήμιο. (@UP Ιουνίου 2014). Αλλά και ο προηγούμενος πρύτανης, καθ. κ. Γιώργος Παναγιωτάκης, στη συνέντευξη, με την ευκαιρία του απολογισμού της θητείας του, ανέφερε ως το μείζον επίτευγμα της θητείας του την αλλαγή «Ακαδημαϊκής Κουλτούρας», ώστε έννοιες, όπως αξιολόγηση, αριστεία και επιχειρηματικότητα να μην είναι πλέον απαγορευμένες στο Πανεπιστήμιο Πατρών. (Συνέντευξη @UP Οκτωβρίου 2014). Μάλιστα, δημιουργικός προβληματισμός για τον ορισμό της αριστείας και τη μέτρηση της έχει συχνά διατυπωθεί στην κοινότητά μας (βλ. στήλη «upόψεις» του τεύχους αυτού).

Όμως η υποστήριξη της αριστείας και η δημιουργία κλίματος ανάπτυξής της σχετίζεται και με τη γενικότερη κατεύθυνση και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τα Πανεπιστήμια. Η αξιολόγηση των ακαδημαϊκών μονάδων, μια διαδικασία που έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, έχει συμβάλει στην διαπίστωση δυσλειτουργιών και έχει τονίσει τα θετικά χαρακτηριστικά του Ελληνικού συστήματος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η Ανεξάρτητη Αρχή Διασφάλισης Ποιότητας (ΑΔΙΠ), με τη βοήθεια εκατοντάδων διακεκριμένων πανεπιστημιακών που έχουν συμμετάσχει σε επιτροπές αξιολόγησης σχεδόν όλων των Ακαδημαϊκών μονάδων της χώρας, έχουν συντάξει προτάσεις προς την Πολιτεία, τα Ιδρύματα και τα Τμήματα για τη βελτίωση της λειτουργίας τους. Το πολύτιμο αυτό υλικό είναι μάλιστα ιδιαίτερα χρήσιμο για τις νέες αρχές του Υπουργείου που με την αναμφισβήτητη διάθεση τους για πρόοδο και ανάπτυξη της εκπαίδευσης, μπορούν να ανατρέξουν σε αυτό και να αντλήσουν ιδέες, ώστε τελικά η «ρετσινιά» της αριστείας να διαχυθεί ακόμη πιο έντονα στα ιδρύματα και ιδιαίτερα στους φοιτητές και στους αποφοίτους μας, και, εν τέλει, στη χώρα.