Ανοικτή πρόσβαση στη γνώση

>>Μία βίντεο-διάλεξη του κου Παύλου Κόντου, Αναπληρωτή καθηγητή του Τμ. Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου μας, στο πλαίσιο του ανοικτού, ψηψιακού μαθήματος «Kant: Ηθική Φιλοσοφία».

Επίσημη πρεμιέρα για τα ελληνικά, ανοικτά, ψηφιακά μαθήματα στην ιστοσελίδα opencourses.gr. Εκεί σήμερα μπορεί ο καθένα μας να αναζητήσει, με ενιαίο τρόπο, ψηφιακό, εκπαιδευτικό υλικό από μαθήματα σε όλες τις επιστήμες που διατίθενται ελεύθερα από τα Ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας. Υπάρχουν ήδη 406 μαθήματα από 11 Ιδρύματα και οι αριθμοί αυξάνονται καθημερινά. Στόχος της πύλης opencourses.gr είναι να συλλέγει συνεχώς μεταδεδομένα, τα οποία περιγράφουν τα μαθήματα των προγραμμάτων σπουδών που ψηφιοποιούν και διαθέτουν ανοικτά τα ελληνικά Πανεπιστήμια και ΤΕΙ σε μία επίπονη και συστηματική προσπάθεια των τελευταίων τριών χρόνων στο πλαίσιο του γνωστού πλέον έργου των “Ανοικτών Μαθημάτων”. Οι τοίχοι των Πανεπιστημίων μας γίνονται διάφανοι, η γνώση που παράγεται σε αυτά, είναι πλέον διαθέσιμη σε όλους. Και το Πανεπιστήμιο Πατρών πρωτοστατεί, καθώς υπάρχουν ήδη 75 ανοικτά ψηφιακά μαθήματα, από τα 400 περίπου που προβλέπονται το Σεπτέμβριο του 2015 να είναι διαθέσιμα στο ευρύ κοινό. Η χρησιμότητα των ανοικτών μαθημάτων θα αποδειχθεί από τη χρήση του υλικού αυτού.

Η εκδήλωση που οργάνωσε το Aκαδημαϊκό Διαδίκτυο Gunet, ο φορέας, στον οποίο συμμετέχουν όλα τα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας και συντονιστής της όλης προσπάθειας στις 12 Μαρτίου 2015 στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μεταδόθηκε online, ήταν μία «ωδή» στην ελεύθερη διακίνηση της γνώσης: ανοικτά μαθήματα, ανοικτά συγγράμματα, ανοικτή πρόσβαση, ανοικτά δεδομένα. Ο νέος Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας, καθ. κος Δημήτρης Χασάπης, έδωσε το στίγμα της πολιτικής του: η ανοικτή εκπαίδευση οδηγεί στην κριτική πρόσβαση στη γνώση. Τόνισε πως τα ανοικτά μαθήματα συμβάλλουν στην αλλαγή του εκπαιδευτικού παραδείγματος, καθώς ο εκπαιδευόμενος προετοιμάζεται μέσω του ανοικτού υλικού και η συμμετοχή του στην τάξη γίνεται ουσιαστική. Και προχώρησε ένα βήμα περαιτέρω: ανοικτό, εκπαιδευτικό υλικό μπορεί να γίνει μέσο για την αλλαγή του παραδείγματος και στη δευτεροβάθμια και στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Ο καθ. Λάζαρος Μεράκος, Πρόεδρος του ΔΣ του Gunet και οι συνεργάτες του κ. Κ. Τσιμπάνης και Δρ. Π. Μπαλαούρας, παρουσίασαν τις πλατφόρμες open eClass και open Delos τονίζοντας την αξία των ανοικτών, ψηφιακών μαθημάτων για την ελεύθερη και δωρεάν διάθεση του πλούτου γνώσης των Πανεπιστημίων, για τον ρόλο τους ως συμπλήρωμα στην «από καθέδρας» διδασκαλία και για την εκπαίδευση ως δημόσιο αγαθό. Μίλησαν, επίσης, για το παγκόσμιο φαινόμενο, την εκρηκτική ανάπτυξη των MOOCs, δηλαδή των μαζικών ανοικτών μαθημάτων που παρέχουν πλέον τα σημαντικότερα Ιδρύματα του κόσμου, για καινοτόμες, εκπαιδευτικές προσεγγίσεις σε μία νέα εποχή που ο κύκλος της γνώσης μικραίνει, για την ανάγκη επιβίωσης των ελληνικών Πανεπιστημίων σε ένα μέλλον όπου ο ρόλος του καθηγητή αλλάζει, παύει να μεταφέρει γνώση, γίνεται καθοδηγητής και μέντορας στην αναζήτησή της.

Ο καθ. Νικόλας Μήτρου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών, Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, μίλησε για τη δράση των ελληνικών ακαδημαϊκών, ηλεκτρονικών συγγραμμάτων kallipos.gr, η οποία αναμένεται να εισαγάγει το ηλεκτρονικό βιβλίο στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Έχει ως στόχο της δημιουργία 2.000 νέων, ηλεκτρονικών βιβλίων υψηλής ποιότητας. Η Πρόεδρος του ΕΚΤ, Δρ. Εύη Σαχίνη, μίλησε για την ανοικτή πρόσβαση στη επιστημονική γνώση και για τη σημασία των ελληνικών, ανοικτών αποθετηρίων. Τέλος, ο Πρόεδρος του ΔΣ της ελληνικής Εταιρείας Ελεύθερου Λογισμικού/Λογισμικού Ανοικτού Κώδικα κ. Θόδωρος Καρούνος μίλησε για τα Ανοικτά Δεδομένα και για την αξία τους στην ανάπτυξη της χώρας, σε συνδυασμό με τα νέα, επιχειρηματικά μοντέλα που αναπτύσσονται με την εξέλιξη του διαδικτύου.

Στην μεταξύ τους συζήτηση που ακολούθησε, στην οποία συμμετείχε προσκεκλημένος και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πατρών κος. Ν. Αβούρης, μέλος του ΔΣ του Gunet και Ιδρυματικός Υπεύθυνος του έργου των Ανοικτών μαθημάτων για το Ίδρυμά μας, τονίστηκε η ανάγκη συνέργειας μεταξύ των προαναφερόμενων δράσεων και η σημασία που διαδραματίζει η υιοθέτηση «ανοικτών» πολιτικών από τα Ιδρύματα της χώρας, με στόχο την εξωστρέφειά τους και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς τους.