Sightseeing Upatras: Η Λέσχη Ρομποτικής

Ένα Πανεπιστήμιο, πέρα από το πλήθος των βιβλιοθηκών και των σύγχρονων εγκαταστάσεών του, κατά κύριο λόγο έχει να επιδείξει το έργο των φοιτητών του. Αυτοί είναι που το γεμίζουν ζωή και αυτοί είναι που, κάτω από την δημιουργική συνεργασία και καθοδήγηση των ακαδημαϊκών του, το οδηγούν σε σημαντικές διακρίσεις, προσφέροντάς του το κίνητρο να εξελιχθεί και να θέσει νέους στόχους στο μέλλον. Αυτό το μήνα στάση της περιήγησής μας στην πανεπιστημιακή κοινότητα είναι η Λέσχη Ρομποτικής, μια ομάδα, η οποία έχει επιδείξει σημαντικότατο έργο και η οποία αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα του πόσο ο ενθουσιασμός, η αφοσίωση στον στόχο και το μεράκι των φοιτητών μπορούν να παράξουν θαύματα ή, στην περίπτωσή τους, τεχνολογικά θαύματα.

Η Λέσχη Ρομποτικής (Robotics Club) άρχισε ως μια ιδέα μιας ολιγομελούς ομάδας υποψηφίων διδακτόρων του Τμήματος Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών και το 2002 έλαβε σάρκα και οστά υπό τη φιλοξενία της Ομάδας Ρομποτικής του τμήματος με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Νικόλαο Ασπράγκαθο. Χρόνο με το χρόνο τα μέλη της αυξάνονταν με νέους προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, οι οποίοι αφιερώνοντας κόπο και ατελείωτες ώρες προσωπικής εργασίας, υλοποίησαν τα μεγάλα projects «Δρομέας», «Πολυμήχανον» και «Θησέας» , τα οποία χάρισαν στην ομάδα διαδοχικές διακρίσεις σε μεγάλους διεθνείς διαγωνισμούς και διεθνή αναγνώριση. Από την αρχή ένας από τους βασικούς στόχους της ομάδας αποτέλεσε η αυτάρκεια ως προς την κατασκευή των ρομπότ. Αξιοποιώντας την τεχνολογία της τρισδιάστατης εκτύπωσης και τις επαναστατικές προοπτικές που προσφέρει, οι φοιτητές κατασκευάζουν τα απαραίτητα εξαρτήματα, ενώ χάρη στην συνεργασία των Τμημάτων Μηχανολόγων, Ηλεκτρολόγων, Μηχανικών Υπολογιστών και Φυσικής, ο προγραμματισμός και η παραγωγή των αυτοκινούμενων ρομπότ και των ρομποτικών βραχιόνων γίνονται εξ ολοκλήρου από τα μέλη της ομάδας.

Στο πλαίσιο της επίσκεψής μας στη Λέσχη Ρομποτικής, συναντήσαμε τους ιθύνοντες της ομάδας τον Φώτη Δημέα, υποψήφιο διδάκτορα του Τμήματος Μηχανολόγων, και τον Αλέξανδρο Κουρή, τελειόφοιτο του Τμήματος Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, οι οποίοι μας ξενάγησαν στους χώρους της Λέσχης και μας μίλησαν για τη δουλειά τους.

Η Λέσχη Ρομποτικής ξεκίνησε το 2002 ως μια πρωτοβουλία υποψηφίων διδακτόρων του τμήματος. Ποια ανάγκη ήρθε να καλύψει η δημιουργία της και ποια ήταν η αρχική στόχευση του εγχειρήματος;

Η πρακτική ενασχόληση με το αντικείμενο της ρομποτικής είναι κάτι πολύ ενδιαφέρον που δυστυχώς απουσιάζει από τα προγράμματα σπουδών των περισσότερων πολυτεχνικών σχολών. Το 2002 μερικοί υποψήφιοι διδάκτορες της Ομάδας Ρομποτικής, έχοντας έρθει αντιμέτωποι με τα πρακτικά προβλήματα που παρουσιάζει ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ενός σύνθετου συστήματος όπως είναι ένα ρομπότ, αναγνώρισαν αυτή την έλλειψη και θέλησαν να την αντιμετωπίσουν οργανώνοντας τη Λέσχη Ρομποτικής. Το εγχείρημα στόχευε στη συγκέντρωση φοιτητών του πανεπιστημίου που έχουν τη ρομποτική ως κοινό ενδιαφέρον, ώστε να γνωρίσουν καλύτερα το αντικείμενο, να αναπτύξουν τις δεξιότητες τους, να συνεργαστούν και τέλος να παράξουν ένα προϊόν με εκπαιδευτικό χαρακτήρα.

Αρχικά, ξεκινήσατε ως μια ολιγομελής ομάδα, η οποία σταδιακά αυξανόταν. Σήμερα πόσα περίπου μέλη αριθμεί η Λέσχη;

Ύστερα από 13 χρόνια λειτουργίας, η αρχική φιλοσοφία της Λέσχης Ρομποτικής παραμένει αναλλοίωτη. Ενώ ξεκίνησε με 4-5 μέλη, το ενδιαφέρον προς τη Λέσχη αυξανόταν χρόνο με το χρόνο και πλέον αποτελείται από 20 άτομα τα οποία είναι κυρίως προπτυχιακοί φοιτητές του Πανεπιστημίου Πατρών.

Αν και η Λέσχη Ρομποτικής υπάγεται στο τμήμα Μηχανολόγων και Αεροναυπηγών Μηχανικών, εντούτοις αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα διατμηματικής συνεργασίας στο πλαίσιο του Πανεπιστημίου μας. Σε τι βαθμό ωφελήθηκε η ομάδα από αυτή την συνεργασία και ποιες ήταν οι προκλήσεις;

Η ανάγκη διεκπεραίωσης σύνθετων project όπως ο σχεδιασμός, η κατασκευή και ο προγραμματισμός ενός ρομπότ, καθιστά αναπόφευκτη την ανάγκη συνεργασίας φοιτητών από διαφορετικές σχολές, με διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα. Μέσα από αυτή τη συνεργασία, κάθε μέλος της ομάδας αναλαμβάνει καθήκοντα γύρω από το αντικείμενο με το οποίο σχετίζεται, ενώ παράλληλα καλείται να έρθει σε επαφή με άτομα διαφορετικών ειδικοτήτων, να περιγράψει τις ανάγκες του ή και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και να χειριστεί τους περιορισμούς που δημιουργούνται από την αντίστοιχη δουλειά των άλλων μελών. Δημιουργείται έτσι ένας κύκλος αλληλεξάρτησης μεταξύ των μελών που θέτει απαραίτητη την διατμηματική συνεργασία προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της ομάδας.

Γενικά η Λέσχη παρουσιάζει ένα προφίλ εξαιρετικά ενεργητικό κι εξωστρεφές με την οργάνωση σεμιναρίων, ενημερωτικών εκδηλώσεων, workshops, και φυσικά με τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς, οι οποίοι έφεραν και σημαντικές διακρίσεις στην ομάδα σας. Ποια όμως, είναι η σχέση της με την αγορά και ποια ανοίγματα έχουν γίνει ή πρόκειται να γίνουν προς αυτή την κατεύθυνση;

Ο χαρακτήρας της Λέσχης Ρομποτικής είναι κυρίως εκπαιδευτικός και κατά δεύτερον ερευνητικός. Η μόνη σχέση που μπορεί να υπάρχει με την αγορά είναι η ανάπτυξη των ατομικών δεξιοτήτων των μελών της που πιθανόν ν’ αποτελέσει ένα βοήθημα στην επαγγελματική τους πορεία.

Τον Οκτώβριο πραγματοποιήσατε με μεγάλη επιτυχία την καθιερωμένη συνάντηση γνωριμίας, έπειτα από την οποία είχατε και μεγάλη προσέλευση νέων μελών. Μήπως θα μπορούσατε να μας δώσετε μια εικόνα της ημέρας ενός μέλους της Λέσχης Ρομποτικής; Ποιες είναι οι προκλήσεις και οι δυσκολίες που θα κληθεί ν’ αντιμετωπίσει και ποια τα απαραίτητα χαρακτηριστικά, τα οποία θα πρέπει να συγκεντρώνει;

Κοινό χαρακτηριστικό των μελών είναι το ενδιαφέρον για την επιστήμη της ρομποτικής, και ο ενθουσιασμός για την πρακτική εφαρμογή των γνώσεων που αποκτούνται στο Πανεπιστήμιο. Μας αρέσει να δημιουργούμε και να βλέπουμε τις ιδέες μας να υλοποιούνται στην πράξη. Μια μέρα στο εργαστήριο μπορεί να περιλαμβάνει ατομική ή ομαδική ενασχόληση με την επίλυση ενός προβλήματος, πειραματική διαδικασία, ανταλλαγή ιδεών κι απόψεων μεταξύ των μελών, ενθουσιασμό για μια νέα ιδέα ή και πίεση χρόνου για κάποια προθεσμία. Από τον σχεδιασμό και την επιλογή εξαρτημάτων, ως την συναρμολόγηση και τον έλεγχο ορθής λειτουργίας κάθε ρομπότ, από κάθε ιδέα ως την υλοποίηση της, ο δρόμος είναι γεμάτος προκλήσεις!

Από τη δημιουργία της η ομάδα έχει αναλάβει αρκετά καινοτόμα projects όπως τον «Δρομέα», τον «Θησέα» και το «Πολυμήχανον». Ποιοι είναι οι άμεσοι στόχοι σας και ποιες οι προοπτικές για το μέλλον;

Κύριος στόχος μας είναι να επεκτείνουμε και να διαδίδουμε τις γνώσεις μας γύρω από την ρομποτική. Τα τελευταία χρόνια έχει συσσωρευτεί κάποια εμπειρία στα μέλη γύρω από τους τομείς του Line Following και του Maze Solving. Θα θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε όλες αυτές τις γνώσεις για να βελτιώσουμε τα ρομπότ μας, να κατασκευάσουμε νέα και να εκπροσωπήσουμε το Πανεπιστήμιο σε μεγαλύτερους διεθνείς διαγωνισμούς, εντός και εκτός Ευρώπης.

Σε προσωπικό επίπεδο, τι ήταν αυτό το οποίο σας έδωσε εξ αρχής το έναυσμα ν’ ασχοληθείτε με την ρομποτική; Και τι σημαίνει τελικά για εσάς η ρομποτική;

Το ερέθισμα που ωθεί κάποιον ν’ ασχοληθεί με ένα αντικείμενο διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ένα κοινό χαρακτηριστικό όμως όλων των μελών της Λέσχης είναι η όρεξη για δημιουργία σε ένα τεχνολογικό αντικείμενο. Η ρομποτική, όπως έχει αποδειχτεί όλ’ αυτά τα χρόνια λειτουργίας της Λέσχης, μπορεί να καλύψει αυτή την ανάγκη συνδυάζοντας την επιστημονική ενασχόληση με τη χαρά της δημιουργίας. Για τα περισσότερα μέλη, ρομποτική σημαίνει σκληρή δουλειά αλλά με βαθιά ικανοποίηση από το αποτέλεσμα.

«ΔΡΟΜΕΑΣ»

Το project «Δρομέας» αφορά την αυτόνομη πλοήγηση ρομπότ σε διαγράμμιση (Line Following). Στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού, η Λέσχη έχει κατασκευάσει ρομπότ τα οποία έχουν φέρει στην ομάδα διαδοχικές διακρίσεις στον διαγωνισμό ITURO στην Κωνσταντινούπολη το 2014 (35η θέση σε σύνολο 180 διαγωνιζόμενων) και το 2015 (24η και 28η θέση σε σύνολο 232 διαγωνιζόμενων). Το 2015, στον ίδιο διαγωνισμό, εντύπωση προκάλεσε και το ρομπότ πυρόσβεσης «Ήφαιστος», το οποίο έλαβε την 7η θέση σε σύνολο 33 διαγωνιζόμενων.

«ΘΗΣΕΑΣ»

Ποιος είπε ότι ο Θησέας χρειάζεται την Αριάδνη για να βρει την έξοδο του Λαβυρίνθου; Το παρόν ρομπότ, το οποίο αποτελεί και μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της Λέσχης μέχρι τώρα, είναι κατασκευασμένο και προγραμματισμένο ούτως ώστε να μπορεί από μόνο του να εντοπίσει την έξοδο ακόμη και στους πιο περίπλοκους λαβυρίνθους!

«ΠΟΛΥΜΗΧΑΝΟΝ»

Πρόκειται για ερπυστριοφόρο ρομπότ, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να χρησιμοποιηθεί σε σενάρια έρευνας και διάσωσης. Μεταξύ άλλων είναι εξοπλισμένο με κατάλληλους αισθητήρες που του παρέχουν τη δυνατότητα πλοήγησης και χαρτογράφησης σε άγνωστο περιβάλλον, αποφυγής εμποδίων και παροχής ιατρικών προμηθειών και άλλων εφοδίων.

Από την επίσκεψη μας στη Λέσχη η εντύπωση που αποκομίσαμε είναι ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά οργανωμένη ομάδα γεμάτη ζήλο, ενθουσιασμό και αγάπη για τη ρομποτική, η οποία είναι σχεδόν μαθηματικά βέβαιο ότι πρόκειται να αξιωθεί με ακόμη περισσότερες διακρίσεις στο μέλλον. Αν λοιπόν κι εσύ νιώθεις το κάλεσμα της ρομποτικής και πιστεύεις ότι μπορείς να προσφέρεις κάτι στο χώρο, δεν έχεις παρά να επισκεφθείς τους χώρους της Λέσχης και να δηλώσεις συμμετοχή!