Ένα συνέδριο-όαση στην «έρημη χώρα»

Μεταξύ 17-18 Μαϊου πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών το συνέδριο «Θανάσης Βαλτινός: Το Τέλος της Αφήγησης;», με μεγάλη συμμετοχή φοιτητών, μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας και πολιτών της Πάτρας. Ο πεζογράφος που άλλαξε τον προσανατολισμό της ελληνικής μεταπολεμικής πεζογραφίας ήταν διακριτικά παρών σε όλες τις εργασίες του συνεδρίου, φροντίζοντας να «μένει στη σκιά» και επιβεβαιώνοντας τη σαιξπηρική ρήση ότι «οι σοφοί ακούν πολλούς, αλλά μιλούν λίγο και σε λίγους».
 
Ο συγγραφέας, το 2014, χάρισε στο Τμήμα Φιλολογίας την προσωπική του βιβλιοθήκη (περ. 4.000 τόμους), την οποία παρουσίασε στην αρχή του συνεδρίου η μεταπτυχιακή φοιτήτρια Μαριλίνα Λεβεντάκη. Η συλλογή αυτή, η οποία στεγάζεται στην πτέρυγα των Δωρεών της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Πανεπιστημίου Πατρών και είναι προσβάσιμη στους μελετητές κατόπιν συνεννόησης με τη διέθυνση της ΒΚΠ, είναι ιδιαίτερα σημαντική, τόσο για τη μελέτη του έργου του ίδιου του συγγραφέα, όσο και της μεταπολεμικής περιόδου. Η γενναιόδωρη χειρονομία του Βαλτινού είναι πράξη σπάνιας πνευματικότητας στους δίσεκτους καιρούς που ζούμε.
 
Όπως επεσήμανε η Πρόεδρος της Επιστημονικής και Οργανωτικής Επιτροπής του συνεδρίου, κ. Κατερίνα Κωστίου, «στόχος του συνεδρίου ήταν να χαρτογραφήσει τις διαδοχικές απαντήσεις που έχει δώσει ο συγγραφέας στο αίτημα ανανέωσης της πεζογραφίας και να φωτίσει ακόμη περισσότερο τους μηχανισμούς που στερεώνουν την πρωτεϊκή μυθολογία του, καθιστώντας την μοναδική και αναγνωρίσιμη. Για τον λόγο αυτό, κοντά στους δοκιμασμένους και αναγνωρισμένους μελετητές του έργου του κλήθηκαν και νεότεροι ερευνητές να ακονίσουν την αναγνωστική ευαισθησία τους στην κόψη του απαιτητικού έργου του Βαλτινού». Πράγματι, κοντά στην Κυριακή Χρυσομάλλη - Henrich, η οποία έχει ρίξει φως στις αφηγηματικές τεχνικές του Βαλτινού, τους Δημήτρη Παϊβανά και Γιώργο Αριστηνό που έχουν μελετήσει σημαντικές όψεις του έργου του, τη Μαρία Νικολοπούλου, της οποίας η διατριβή για τη μαρτυρία στη μεταπολεμική λογοτεχνία περιλαμβάνει και την Ορθοκωστά, κλήθηκαν ο βιβλιογράφος του Κωστής Δανόπουλος, που παρουσίασε ένα άγνωστο ψηφιακό μυθιστόρημα του συγγραφέα, ο Γιάννης Παπαθεοδώρου και ο Νίκος Κοκκομέλης, οι οποίοι εξέτασαν τη σχέση Ιστορίας και Λογοτεχνίας, ο Γιάννης Δημητρακάκης και η Σταυρούλα Τσούπρου, οι οποίοι διερεύνησαν ζητήματα διακειμενικότητας, η Αναστασία Νάτσινα και η Ευγενία Μαρινάκου, οι οποίες εξέτασαν τη φύση και τον Locus amoenus στον έργο του, αλλά και εντελώς νέοι εξερευνητές του βαλτινικού σύμπαντος, όπως ο Νίκος Φαλαγκάς, ο Τάσος Τυφλόπουλος και η Ματίνα Παρασκευά.
Το συνέδριο αυτό, όπως κάθε υψηλών προδιαγραφών εκδήλωση, αποτέλεσε μια όαση για τους φοιτητές στην «έρημη χώρα» όπου διαβιούμε, πριν μπουν στο τούνελ της εξεταστικής.
 
Ο Θανάσης Βαλτινός γεννήθηκε το 1932 στο Καστρί Κυνουρίας. Εμφανίστηκε στα γράμματα το 1958 με το διήγημά του Κατακαλόκαιρο στο περιοδικό Ταχυδρόμος. Έχει τιμηθεί με το βραβείο καλύτερου σεναρίου για την ταινία «Ταξίδι στα Κύθηρα» (1984) του Θ. Αγγελόπουλου στο Φεστιβάλ Καννών, με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για το βιβλίο του Στοιχεία για τη δεκαετία του ‘60 (1990), με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη (2001) και το Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών «Πέτρος Χάρης» (2002). Το 2002 του απονεμήθηκε ο χρυσός σταυρός της Τιμής του Τάγματος της Ελληνικής Δημοκρατίας και το 2012 τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων από τη Διεύθυνση Γραμμάτων του ΥΠΕΠΘ. Το 2016 εκλέχθηκε πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.