Η Ψυχή στην ΑΕ φιλοσοφία

Ένα από τα πλέον θεμελιώδη ερωτήματα που απασχόλησαν και συνεχίζουν να απασχολούν τόσο τη φιλοσοφία, όσο και την επιστήμη είναι η ανάλυση της έννοιας της ζωής. Οι αρχαίοι φιλόσοφοι και επιστήμονες συνέδεσαν τη ζωή με την ψυχή ακριβώς όπως στην νεότερη και σύγχρονη εποχή η ζωή συνδέθηκε με τον νου. Τι είδους οντότητα είναι όμως η ψυχή, και ποια η σχέση της με το σώμα; Είναι το κέντρο των νοητικών και βιολογικών διεργασιών και, αν ναι, πώς αυτό επιτυγχάνεται; Έχουν άραγε ψυχή τα ζώα ή είναι αποκλειστικό προνόμιο των ανθρώπων; Και ποια είναι η τύχη της μετά το θάνατο; Αυτά και άλλα παρεμφερή ερωτήματα τέθηκαν ήδη από τον 6ο αιώνα π.Χ. στην αρχαία Ελλάδα και συζητήθηκαν εκτενώς από φιλοσόφους, επιστήμονες και ποιητές ως την ύστερη αρχαιότητα. Οι διαφορετικές απαντήσεις που δόθηκαν αναδεικνύουν το διαλεκτικό χαρακτήρα της αρχαίας ελληνικής σκέψης και το γόνιμο ρόλο που μπορεί να έχει σε μια εποχή πνευματικών αναζητήσεων και έντονων ζυμώσεων. Και συνιστούν ακόμη και σήμερα πεδίο έμπνευσης για τη σύγχρονη φιλοσοφία του νου.

Ένα ελάχιστο δείγμα αυτού του πολιτισμικού πλούτου παρουσιάστηκε πρόσφατα στη διημερίδα «Η ψυχή στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία» που πραγματοποιήθηκε στις 4 και 5 Μαΐου από το Τμήμα Φιλοσοφίας στο συνεδριακό και πολιτιστικό κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών, με την ευγενική χορηγία του ΕΛΚΕ. Η διημερίδα είχε ως βασικούς ομιλητές νέους επιστήμονες που δουλεύουν σε διαφορετικά ερευνητικά πεδία (κλασική φιλολογία, φιλοσοφία, θέατρο, ιστορία και μεθοδολογία της επιστήμης) και έχουν την ανάγκη να επικοινωνήσουν μεταξύ τους και να παρουσιάσουν το έργο τους στο ευρύ ακαδημαϊκό κοινό. Η παρουσία των φοιτητών και της τοπικής κοινωνίας κατέδειξε όχι μόνο το ζωντανό ενδιαφέρον για την αρχαία ελληνική σκέψη, αλλά και την υποχρέωση της επιστημονικής κοινότητας να παρουσιάζει δημόσια τα πορίσματα της έρευνάς της.

Οι διοργανωτές, ο Στασινός Σταυριανέας (Τμήμα Φιλοσοφίας) και Σταύρος Κουλουμέντας (Τμήμα Φιλολογίας), ανανέωσαν το ραντεβού τους για την επόμενη χρονία με μια νέα θεματική διημερίδα που θα εστιάζει στη σχέση της φιλοσοφίας και των επιστημών της ζωής (ιατρική και βιολογία) στην αρχαία ελληνική σκέψη.