5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Πράσινης Χημείας και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Το 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο Πράσινης Χημείας και Βιώσιμης Ανάπτυξης, το οποίο διοργανώθηκε από το Τμήμα Χημείας του Πανεπιστημίου μας, έλαβε χώρα μεταξύ 20-22.10.17 στο Συνεδριακό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών. Στην Οργανωτική Επιτροπή από το Πανεπιστήμιο Πατρών συμμετείχαν ο κ. Πούλος Κ., ο κ. Ματραλής Χ., η κ. Καραπαναγιώτη Χ., ο κ. Κορδούλης Χ., ο κ. Κορνάρος Μ., ο κ. Μπόκιας Γ., η κ. Νεϊμεντέ Χ., καθώς και η κ. Παπαδοπούλου Χ.
Έκδηλο ήταν το ενδιαφέρον των νέων επιστημόνων. Στο πλαίσιο του Συνεδρίου ακούστηκαν άκρως ενδιαφέρουσες εισηγήσεις από καταξιωμένους Καθηγητές του επιστημονικού πεδίου της Πράσινης Χημείας. Μία από αυτές ήταν και η εισήγηση του Ομότιμου Καθηγητή Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών και Συντονιστή του Ελληνικού Δικτύου Πράσινης Χημείας κ. Κωνσταντίνου Πούλου, ο οποίος μας εξηγεί τη φιλοσοφία, την ιστορία, αλλά και τις αρχές της Πράσινης Χημείας.

Ποια η φιλοσοφία και οι εφαρμογές της Πράσινης Χημείας στο περιβάλλον;

Η φιλοσοφία της Πράσινης Χημείας είναι η πρόληψη: «Προλαμβάνω την ρύπανση στην πηγή και δεν την αντιμετωπίζω μετά την δημιουργία της». Οι καινοτομίες της Πράσινης Χημείας εφαρμόζονται σε όλο τον κύκλο ζωής προϊόντων και διεργασιών, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας, πόρων και αποβλήτων. Αυτό επιτυγχάνεται με τον σχεδιασμό προϊόντων και διεργασιών, με βάση τις παρακάτω 12 αρχές: Χρειάζονται λιγότερη ενέργεια, Παράγουν λιγότερα ή καθόλου απόβλητα, Δεν χρησιμοποιούν ούτε παράγουν επικίνδυνες ή τοξικές χημικές ουσίες, Χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πρώτες ύλες, Χρησιμοποιούν μη τοξικούς διαλύτες. Έτσι διατηρείται η ποιότητα ζωής αλλά προστατεύεται το περιβάλλον και προωθούνται τα τεχνολογικά επιτεύγματα της Χημείας κατά τρόπο βιώσιμο. Η Πράσινη Χημεία, κατά την προσωπική μου άποψη, είναι η επόμενη κοινωνική κίνηση που θα θέσει στο περιθώριο όλες τις διαφορές του κόσμου και θα επιτρέ-ψει την δημιουργία ενός υψηλού περιβαλλοντικού πολιτισμού.

Ποια η ιστορία της Πράσινης Χημείας;

Η φιλοσοφία της Πράσινης Χημείας ήταν ανέκαθεν στο μυαλό και την βούληση των επιστημόνων. Όταν ο πλανήτης μας άρχισε να κινδυνεύει από την επίδραση της αλόγιστης ανάπτυξης του 20ου αιώνα η επιστημονική κοινότητα αντέδρασε και το 1990 ο Paul Anastas δίνει τον ορισμό: «Πράσινη Χημεία είναι η χρησιμοποίηση ενός συνόλου αρχών με την εφαρμογή των οποίων μειώνεται ή εξαλείφεται η χρήση ή η δημιουργία επικίνδυνων ουσιών στις διεργασίες σχεδιασμού, παραγωγής και εφαρμογής των χημικών προϊόντων». Η Πράσινη Χημεία και οι 12 αρχές της υιοθετούνται και διαχέονται. Η εφαρμογή τους απέδειξε ότι όλα τα παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα μπορούν να αντιμετωπισθούν. Πράσινη Χημεία είναι Χημεία για την υγεία του ανθρώπου, Χημεία για υγιές περιβάλλον, Χημεία για βιώσιμη ανάπτυξη.

Κατά την προσωπική σας άποψη, ποιο είναι το πιο ανησυχη-τικό σύγχρονο περιβαλλοντικό πρόβλημα;

Κατά την προσωπική μου άποψη το πιο ανησυχητικό σύγχρονο περιβαλλοντικό πρόβλημα είναι η υπερκατανάλωση. Είναι η αιτία για όλα τα περιβαλλοντικά προβλήματα όπως π.χ. η κλιματική αλλαγή. Η υπερκατανάλωση αναφέρεται σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα από τον παραγωγό ή τον βιομήχανο μέχρι τον καταναλωτή ο οποίος παρασύρθηκε από το σύνθημα «όσο περισσότερα αγαθά τόσο καλύτερη ποιότητα ζωής». Η υπερκατανάλωση είχε ως απο-τέλεσμα την δημιουργία σοβαρών περιβαλλοντικών προβλημάτων, διότι η κοινωνία μας δεν χρησιμοποίησε ορθά τα επιτεύγματα της επιστήμης και της τεχνολογίας. Η επιστήμη έχει την δυνατότητα να θεραπεύσει όλα τα περιβαλλοντικά προβλήματα κατά τρόπο βιώσιμο, εφόσον η κοινωνία το πιστέψει και το επιθυμεί. «Ο άνθρωπος, ως μέρος της φύσης, είναι σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, αντιμέτωπος με την πρόκληση να αποδείξει την ωριμότητά του και την κυριαρχία του, όχι πάνω στη φύση αλλά πάνω στον εαυτό του» (Rachel Carson).