Ο ΛΑΘΡΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ:

>>Σχολάρχης στην Αίγινα – Παναγής Ν. Ηρειώτης, 1854-1930, Ελένη Σταμπόγλη, Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο – Καλειδοσκόπιο, 2015  ISBN: 978-960-471-101-7

Η Ελένη Σταμπόγλη, ιστορικός και εκδότρια, καταγράφει σε αυτό το βιβλίο την ζωή και το έργο του σχολάρχη και παιδαγωγού Παναγή Ν. Ηρειώτη μέσα από τα πολλά και πολύτιμα αρχεία του Μουσείου, με φόντο την ιστορία της Αίγινας και της χώρας σε μια ιδιαίτερη ιστορική περίοδο.

Ο Ηρειώτης, το ορφανό μοναχοπαίδι που έτρεχε στη θάλασσα της Αίγινας να πιάσει καβούρια και πεταλίδες, εισάγεται με επιτυχία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σε ηλικία 23 ετών, λίγο πριν τελειώσει τις προπτυχιακές του σπουδές στην Αθήνα, παντρεύεται την 13χρονη Ελένη Λογιωτατίδη. Έχοντας αποφασίσει να μην εξεταστεί, ώστε να πάρει το πτυχίο του, φεύγει μαζί με την Ελένη στην Ερλάγγη για να συνεχίσει τις σπουδές του με ειδίκευση στη φιλολογία και να πάρει το διδακτορικό του.

Το τέλος των σπουδών του συμπίπτει με την επιθυμία της οικογένειας να επιστρέψει στην Ελλάδα. Ο Ηρειώτης απορρίπτει την πιθανότητα να συνεχίσει ακαδημαϊκά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά μπαίνει στον χώρο της μέσης εκπαίδευσης. Μετά από μια σύντομη παρουσία ως καθηγητής στη Βαρβάκειο, διορίζεται σε ένα από τα πρώτα σχολεία του νεότερου ελληνικού κράτους, στο Ελληνικό Σχολείο Αιγίνης, ως σχολάρχης.

Τότε αρχίζει η έντονη και δημιουργική παρουσία του στην Αίγινα, όπου μοιράζει τον χρόνο του μεταξύ του σχολείου, της καταγραφής της τοπικής λαϊκής παράδοσης, της ενασχόλησης με την αρχαία γραμματεία και την αρχαιολογία. Ακόμα, παρακολουθεί και τα παιδαγωγικά δρώμενα στη χώρα, ενώ αναλαμβάνει και τον τοπικό μετεωρολογικό σταθμό.

Στο πρόσωπό του βλέπουμε αχνά τον σύγχρονο Έλληνα της μετανάστευσης, τις ταραχώδεις πολιτικές εξελίξεις και τα προβλήματα στον χώρο της εκπαίδευσης να συνεχίζουν να βρίσκονται στο πρoσκήνιο και να μας καθορίζουν.

Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο, που στεγάζεται στην πατρική κατοικία του, είναι τα τελευταία χρόνια φάρος πολιτισμού για τους χιλιάδες κατοίκους και επισκέπτες του νησιού. Ο Ηρειώτης μπορεί να είναι άγνωστος σε πολλούς, όμως αποτελεί υπόδειγμα του σημερινού ανθρώπου που αλληλεπιδρά ενεργά με τη νεολαία, την κοινωνία και την επιστημονική κοινότητα χωρίς εθνικά τείχη.