Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού & Ερευνητικού Προσωπικού των Α.Ε.Ι.
Ιπποκράτους 35, 106 80 Αθήνα, τηλ. 01-3629556, fax. 01-3629556, email: posdep@upatras.gr
Επιστροφή στην προηγούμενη σελίδα
Ενημέρωση για τις Ιατρικές Σχολές και τις κινητοποιήσεις τους
Κ. Κωνσταντόπουλος
Ιατρική Σχολή, Τομέας Παθολογίας
(Αθήνα, Σεπτέμβριος 2001)
(25 Σεπ 2001)
ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ
H λειτουργία της Ιατρικής Σχολής, ανεστάλη πολλές φορές κατά την διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους 2000/2001. Οι λόγοι ήσαν πολλοί-και κάθε φορά διαφορετικοί:
Αρχικά ξεκίνησε "φοιτητική κατάληψη" με αίτημα την αποφυγή καθιέρωσης εξετάσεων επιλογής των γιατρών γιά ειδίκευση. Οι φοιτητές ζητούσαν να αρκεί προς διορισμό στα δημόσια νοσοκομεία για ειδίκευση το πτυχίο και να μην υπάρχει άλλου τύπου διαδικασία επιλογής του πτυχιούχου ιατρικής προς απόκτηση ειδίκευσης. Βέβαια, γνωρίζουν καλά ότι ο σημερινός πληθωρισμός πτυχιούχων ιατρικής πρακτικά αποκλείει την απορρόφηση όλων σε θέση ειδικευομένων βοηθών. Όμως, η δυσπιστία τους στην πιθανότητα καθιέρωσης μιάς αξιόπιστης και έντιμης διαδικασίας επιλογής και η «καταγγελτική» ατμόσφαιρα που βιώνουν κατά τις σπουδές τους ήταν σημαντικοί συντελεστές της κινητοποίησης.
Τώρα η Ιατρική Αθηνών τελεί υπό απεργία του ΔΕΠ λόγω της ουσιαστικής κατάργησης της πανεπιστημιακής αυτονομίας των νοσοκομειακών μονάδων της (κλινικών και εργαστηρίων) που καθιερώνει η «μεταρρύθμιση» του ΕΣΥ. Οι πανεπιστημιακές κλινικές και εργαστήρια θα υπάγονται πλέον ουσιαστικά στο Υπ. Υγείας. Τούτο όμως στερείται όπως είναι γνωστό κάθε μηχανισμού εποπτείας και συντονισμού της εκπαιδευτικής τους λειτουργίας που είναι η πρωτεύουσα δραστηριότης των. Το Υπουργείο τούτο, έχει ως αποστολή την παροχή υπηρεσιών υγείας.
Αλλος λόγος είναι η απαγόρευση της ιδιωτικής δραστηριότητας τoυ ΔΕΠ ιατρικής με σειρά μέτρων. Η καθιέρωση τώρα της λεγόμενης "πλήρους απασχόλησης στον χώρο εργασίας" (geographical full time) σε όλες της ιατρικές σχολές της χώρας (σχήμα που βρήκε εφαρμοζόμενο «πιλοτικά» στις επαρχιακές ιατρικές σχολές το ΠΑΣΟΚ το 1981 και το κατάργησε τότε), μπορεί να προβάλλεται ως αντικειμενικά επιβεβλημένη, όμως:
Ο σημερινός υπουργός υγείας καθιέρωσε ένα νέο εξαιρετικό καθεστώς εργασίας γιά τον πανεπιστημιακό γιατρό που βρίθει λεπτομερών διατάξεων, ρυθμίσεων, απαγορεύσεων και "ποινολογίου". Το νέο αυτό πλέγμα ρυθμίσεων (με την μορφή του ν. 2998/2001) δεν αφιερώνει ούτε ΜΙΑ λέξη γιά την βασική αποστολή του πανεπιστημιακού γιατρού και ό,τι αυτό αυτομάτως σημαίνει Δηλ. την διδασκαλία της ιατρικής και την έρευνα εκπαιδευτικού χαρακτήρα (εφαρμοσμένη και βασική), την συγγραφική εργασία, την άσκηση σπουδαστών κλπ. Ερωτάται τι είδους έργο στο πανεπιστήμιο θα προσφέρει πλέον ο πανεπιστημιακός γιατρός όταν "από φυλακής πρωϊας μέχρι νυκτός" θα υπηρετεί την Δημόσια Περίθαλψη κρινόμενος μάλιστα με κριτήρια μη εκπαιδευτικά όπως η παραγωγικότητα του έργου νοσηλείας (=μείωση χρόνου και κόστους κατά νοσηλευόμενο) και όταν κανένα σημείο του χρόνου εργασίας του δεν αναφέρεται στην προπτυχιακή ιατρική εκπαίδευση γιά την οποία υποτίθεται προσελήφθη και μισθοδοτείται από τον εργοδότη-πανεπιστήμιο.
Ισως κάποιος να αναφέρει ότι ανάλογα ισχύουν και για τον νοσοκομειακό γιατρό που κι' αυτός επίσης "εκπαιδεύει" ειδικευόμενους πτυχιούχους της ιατρικής. Όμως, η επαγγελματική εκπαίδευση προς απόκτηση ειδικότητας δεν έχει μεγάλη σχέση με την προπτυχιακή πανεπιστημιακή διδασκαλία. Η τελευταία αφορά την εκ των προτέρων σχεδιασμένη μετάδοση καθαρά θεωρητικών και πρακτικών γνώσεων σε γνωστικά αντικείμενα βάσει συμφωνημένου προγράμματος σπουδών. Οχι την ευκαιριακή επαγγελματική άσκηση ("in service training") που είναι ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων υπό επίβλεψη όπως συμβαίνει κατά την ειδίκευση.
Σε όλα τα λοιπά σημεία θα μπορούσε κανείς να κάνει κριτική της "κινητοποιήσεως" των πανεπιστημιακών γιατρών και να μιλήσει γιά ιδιοτέλειες, θιγόμενα συμφέροντα όπως το κλείσιμο ιδιωτικών ιατρείων, η απαγόρευση συνεργασιών με ιδιωτικά θεραπευτήρια, η μείωση εισοδήματος κλπ. Όμως, ο επιχειρούμενος αποπροσανατολισμός των πανεπιστημιακών κλινικών-εργαστηρίων από τον βασικό τους στόχο και η εκτροπή τους σε καθαρά νοσηλευτική αποστολή είναι στοιχείο που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει. Αυτός είναι ο λόγος που στην κινητοποίηση συμμετέχουν και μέλη του ΔΕΠ ιατρικής που δεν ασκούν ιδιωτικό επάγγελμα.
Αλλος
σημαντικός λόγος της όλης
κινητοποίησης είναι και η θέσπιση
από τον νομοθέτη της δυνατότητας
απονομής πανεπιστημιακού τίτλου («κλινικός
καθηγητής») σε νοσοκομειακούς
γιατρούς του Υπουργείου Υγείας, από
δικά του
πρακτικώς όργανα αποφάσεων και
χωρίς καθόλου κρίση από
πανεπιστημιακά σώματα. Πρόκειται
για θεσμό που αν γενικευθεί σε
άλλες κατηγορίες επιστημόνων (μηχανικοί,
νομικοί, εκπαιδευτικοί) ουσιαστικά
αναιρεί την έννοια του ΔΕΠ όπως
αυτή πάγια θεσπίζεται όχι μόνον
στην χώρα μας από το Σύνταγμα αλλά
και διεθνώς.
Ακόμη δεν μπορεί να αγνοηθεί η αβεβαιότητα που υπάρχει σήμερα γύρω από την υλικοτεχνική υποδομή της ιατρικής σχολής Αθηνών. Η τελευταία στερείται (ίσως μοναδικό φαινόμενο) ενός πλήρους πανεπιστημιακού νοσοκομείου. Η τελευταία απόπειρα που υπήρχε στα σχέδια από δεκαετίας, (για ένα Μεγάλο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο περιοχής «Σωτηρίας») πρόσφατα ματαιώθηκε και επίσημα. Επί πλέον, σήμερα παρακρατούνται από την Σχολή νοσοκομεία που τυπικά και ουσιαστικά της ανήκουν (Λαϊκό, Αλεξάνδρα) και χρησιμοποιούνται για στέγαση τμημάτων του Υπ. Υγείας. Η παραχώρηση χώρων για φιλοξενία πανεπιστημιακών κλινικών στο υπό κατασκευή νοσοκομείου Χαϊδαρίου που αντιπροτείνεται από το Υπ. Υγείας ως λύση στο κτιριακό αδιέξοδο, προσκρούει σε βάσιμες αντιρρήσεις της πανεπιστημιακής κοινότητας. Οι αντιρρήσεις έχουν σχέση με την απαγορευτική απόσταση του τελευταίου από τις κύριες εγκαταστάσεις της Σχολής (Γουδή) πράγμα που καθιστά πρακτικά αδύνατη τη μετακίνηση φοιτητών και διδασκόντων, την απρόσκοπτη άσκηση διοίκησης κλπ.
Ελπίζεται να επικρατήσουν τελικά ψύχραιμες απόψεις και διαδικασίες διαλόγου-όχι αντιπαράθεσης. Εν τω μεταξύ πρέπει όλοι με βάση την κοινή λογική, την πείρα αναλόγων σχολών του εξωτερικού αλλά και την πείρα του παρελθόντος να συγκλίνουν στην αποδοχή ενός σχήματος εργασίας και λειτουργίας πανεπιστημιακών κλινικών ανάλογο με αυτό των χωρών εκείνων στις οποίες «άρχοντες και αρχόμενοι» της χώρας συνηθίζουν να καταφεύγουν για δικά τους σοβαρά προβλήματα υγείας.
Επιστροφή στην προηγούμενη σελίδα
Δ. Ζώης, Ειδικός Γραμματέας Π.Ο.Σ.Δ.Ε.Π.
(27 Φεβ 2002)