Ερευνώντας αρχαία ναυάγια με «ήχους» στην Κορσική

Ο εντοπισμός και κυρίως η συστηματική έρευνα αρχαίων ναυαγίων, ανεξαρτήτως βάθους νερού, με γεωφυσικές μεθόδους, είναι ένα νέο και συνεχώς αναπτυσσόμενο επιστημονικό πεδίο. Προς αυτή την κατεύθυνση το Εργαστήριο Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας του Τμήματος Γεωλογίας του Πανεπιστημίου μας σε συνεργασία με την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (DRASSM, Le Département des recherches archéologiques subaquatiques et sous-marines) του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας οργάνωσε και πραγματοποίησε θαλάσσιες γεωαρχαιολογικές έρευνες βορείως της Κορσικής.

Για τον σκοπό αυτό, ο επιστημονικός εξοπλισμός του Εργαστηρίου μεταφέρθηκε στην Βαστιά της Κορσικής, όπου και προσαρμόστηκε στο νεότευκτο ερευνητικό σκάφος της Εφορείας “Andre Malraux”. Ο επιστημονικός εξοπλισμός συνίσταται από ένα τομογράφο υποδομής πυθμένα (αποδίδει ηχητικές «υπεδαφικές» τομές) και έναν ηχοβολιστή πλευρικής σάρωσης (αποδίδει ηχητικές «αεροφωτογραφίες» του πυθμένα). Επιπλέον, ένα θαλάσσιο μαγνητόμετρο χρησιμοποιήθηκε στις έρευνες και ένα υποβρύχιο κατευθυνόμενο όχημα (R.O.V.) ήταν διαθέσιμο για την οπτική επιβεβαίωση των ευρημάτων.

Αν και ο καιρός δεν ήταν πάντα σύμμαχος, το δεκαήμερο (11-20/5/2014) των ερευνών, ερευνήθηκαν συστηματικά πέντε ναυάγια, τρία αρχαία και δύο ιστορικά. Το βαθύτερο των αρχαίων ναυαγίων αναπαύεται σε βάθος νερού 100μ. και μετέφερε τάλαντα. Η λεπτομερής γεωφυσική του διασκόπηση εντόπισε την έκταση του «ορατού» μέρους του ναυαγίου όσο και του τμήματός του, που βρίσκεται θαμμένο κάτω από τα ιζήματα του πυθμένα. Παρόμοιες έρευνες πραγματοποιήθηκαν στα άλλα δύο ναυάγια, σε βάθος περίπου 50 μ,. των οποίων το φορτίο των αμφορέων έχει συληθεί. Επιπλέον, σε μία περίπτωση εφαρμόσθηκε η μέθοδος μαγνητικής αποτύπωσης αρχαίου ναυαγίου, που έχει προταθεί από το Εργαστήριο και έχει εφαρμοσθεί με επιτυχία στο ναυάγιο του Μαζωτού στην Κύπρο.

Η, απόλυτα, επιτυχής πρώτη φάση της συνεργασίας με την DRASSM έθεσε τις βάσεις για μια γόνιμη, μακρά συνεργασία επεκτείνοντας τα όρια δράσης του Εργαστηρίου μετά τις θαλάσσιες γεωαρχαιολογικές έρευνες στην Αλεξάνδρεια (Αίγυπτος), την Κύπρο, την Κροατία και την κεντρική Μεσόγειο θάλασσα. Στις εργασίες πεδίου έλαβαν μέρος ο καθ. Γιώργος Παπαθεοδώρου, Δ/ντής του Εργαστηρίου, και οι επιστημονικοί συνεργάτες: διδάκτορες Δ. Χριστοδούλου, Η. Φακίρης και Μ. Ιατρού, ενώ εκ μέρους της DRASSM η αρχαιολόγος F. Cibecchini. Στην ανάλυση των δεδομένων θα πάρουν μέρους η Επ. Καθηγήτρια Μαρία Γεραγά και οι υποψήφιοι διδάκτορες Δ. Ζούρα και Σ. Κορδέλα.