Sightseeing Upatras: Πρώτη στάση Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας

Ποιός λέει ότι το Πανεπιστήμιο Πατρών δεν μπορεί να έχει την δική του "πολιτιστική διαδρομή"; Ελάτε μαζί μας σε ένα ταξίδι εξερεύνησης που θα μάς οδηγήσει σε κόμβους γνώσης, έμπνευσης και πειραματισμού. Το μόνο που θα χρειαστεί να φανταστείτε είναι το λεωφορειάκι μας (βάλτε του όποιο χρώμα και σχήμα τραβάει η όρεξή σας), γιατί οι προορισμοί μας είναι απόλυτα υπαρκτοί. Κρυμμένα σαν διαμαντάκια στην καρδιά του Πανεπιστημίου μας, παραστάτες σε τοπία που καθημερινά προσπερνάμε, τα Μουσεία μας μάς περιμένουν...

[Ήχος ανακοίνωσης]: "Στάση πρώτη: Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας".

Ας κατεβούμε. Στην είσοδο του ΜΕΤ μάς καλωσορίζουν ο κ. Ευάγγελος Βιτωράτος, καθηγητής του Τμ. Φυσικής και Διευθυντής του Μουσείου, και η κα Πηνελόπη Θεολόγη-Γκούτη, υπεύθυνη του ΜΕΤ. Μάς μιλούν για το ρόλο και τους στόχους του Μουσείου. Αμέσως μετά, μπορούμε να ξαναγίνουμε για λίγο παιδιά, ακολουθώντας μία ομάδα μικρών επισκεπτών στην περιήγησή της στο Μουσείο.

Το ΜΕΤ ως εργαλείο ανάπτυξης

Ο κ. Ευάγγελος Βιτωράτος, Καθηγητής του Τμ. Φυσικής και Διευθυντής του Μουσείου, μάς δήλωσε:

Το Μουσείο Επιστημών & Τεχνολογίας λειτουργεί ως Εργαστήριο της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου μας και ιδρύθηκε  το 2001. Η ιδέα της δημιουργίας του γεννήθηκε από τον τότε Πρύτανη Σταμάτη Αλαχιώτη και άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά με την υποστήριξη όλων των επόμενων Πρυτανικών Αρχών και Κοσμητόρων μέχρι σήμερα.

Για την επιτυχημένη πορεία του ΜΕΤ συνέβαλαν θετικά, συνεργασίες με Τμήματα και δομές του Πανεπιστημίου μας, όπως τα Τμήματα Αρχιτεκτόνων, Γεωλογίας, Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΤΕΕΑΠΗ , Ηλεκτρολόγων Μηχ. και Τεχνολογίας Η/Υ, Ιατρικής, Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής, ΠΤΔΕ, Φιλολογίας, Φιλοσοφίας, Φυσικής, κ.ά. καθώς και το Γραφείο Διασύνδεσης, η ΒΥΠ και άλλες δομές του ΠΠ.  Θετικά, επίσης, συνέβαλαν συνεργασίες με Δομές της Α/βάθμιας και Β/βάθμιας Εκπαίδευσης, με Πολιτιστικούς και Εκπαιδευτικούς φορείς , όπως το Γαλλικό Ινστιτούτο, το Ινστιτούτο Γκαίτε, η  Ένωση Εικαστικών Αχαΐας κλπ.

Η δυναμική του Μουσείου είναι μεγάλη στην αξιοποίηση δυνατοτήτων  προς όφελος του Πανεπιστημίου μας, όπως:

  • η συμμετοχή του ως ερευνητικό, εκπαιδευτικό και αναπτυξιακό εργαλείο σε Ερευνητικά και Αναπτυξιακά Προγράμματα - κυρίως για τη διάχυση των αποτελεσμάτων τους. 
  • η ανάπτυξη δομών ψηφιακού αποθέματος, συλλογής, αξιοποίησης, εκλαΐκευσης και προώθησης υλικών τεκμηρίων (εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκε, κατασκευών κλπ) της Πανεπιστημιακής έρευνας.
  • ο σχεδιασμός και η υλοποίηση έκθεσης (εφόσον ολοκληρωθεί το κτίριο) ή ψηφιακής έκθεσης για τα μεγάλα Τεχνικά-Αναπτυξιακά Έργα της Περιφέρειας ΔΕ ή της ευρύτερης περιοχής.
  • η ανάπτυξη δομών συνεργασίας με Τμήματα και Επιστημονικούς φορείς με στόχο την υλοποίηση εκθέσεων και άλλων δράσεων.

Στη συνέχεια, η κα Πηνελόπη Θεολόγη-Γκούτη, υπεύθυνη του ΜΕΤ, απάντησε στις ερωτήσεις μας:

Ποιός είναι ο ιδιαίτερος  χαρακτήρας ενός Μουσείου «Επιστημών και Τεχνολογίας»; Σε ποιό κοινό απευθύνεται;

ΠΘΓ: Στοχεύει στον επιστημονικό και τεχνολογικό γραμματισμό της κοινωνίας. Το ΜΕΤ, κατανοώντας εξαρχής το ρόλο του, απευθύνεται σε κάθε μέλος της πανεπιστημιακής κοινότητας και της κοινωνίας, ανεξαρτήτως ηλικίας και μορφωτικού επιπέδου που θέλει να κατανοήσει  καθημερινά θέματα  της επιστήμης και τεχνολογίας, μέσω παιχνιδιού, πειραμάτων και βιωματικών δράσεων.

Ως απάντηση σε ποιές ανάγκες του Πανεπιστημίου και της κοινωνίας ξεκίνησε το εγχείρημα της δημιουργίας του ΜΕΤ;

ΠΘΓ: Παγκόσμια,  από το 1980, οι ξεχασμένες  πανεπιστημιακές  συλλογές  αναζητούν  θέση στο πλαίσιο πανεπιστημίων,  μουσειακής κοινότητας και των κοινωνιών, στις οποίες ανήκουν. Τελικά,  κατανοούν το ρόλο τους και αρχίζουν να εδραιώνονται. Στη δεκαετία 1990, οι Πρυτανικές αρχές  αναζήτησαν σταθερούς άξονες σύνδεσης με την κοινωνία. Έτσι γεννιέται η ιδέα της δημιουργίας του ΜΕΤ.

Ασχολείστε με την οργάνωση και λειτουργία του ΜΕΤ από το 1998. Δεν είναι μικρό χρονικό διάστημα: επί 16 χρόνια, καταθέτετε την εργασία και το χρόνο σας, υπηρετώντας αυτόν τον χώρο. Υπήρξαν στιγμές αβεβαιότητας ή προβληματισμού για το αν ο χρόνος και ο κόπος σας «πιάνουν τόπο» ή αναγνωρίζονται;

ΠΘΓ: Η οργάνωση και λειτουργία του ΜΕΤ ήταν εξαρχής τεράστιο στοίχημα που έπρεπε να κερδηθεί. Το ξεκίνημα ήταν πολύ δύσκολο, χωρίς υποδομές, χώρους εργασίας κι αποθήκευσης συλλογών, συνεργάτες. Μουσειολογικές και κτιριολογικές προδιαγραφές για το  κτίριο,  κατοχύρωση με ΦΕΚ, συλλογές,  σύστημα καταγραφής,  μόνιμη έκθεση, επικοινωνιακή πολιτική, εκπαιδευτικές δράσεις, εκδηλώσεις είναι μερικά από τα θέματα που αντιμετωπίστηκαν στην πορεία. Οι στιγμές αβεβαιότητας και προβληματισμού για το αν ο κόπος πιάνει τόπο;  Πολλές, σποραδικές, άλλες μικρές και κάποιες για μεγάλα  διαστήματα. Ο κόπος τεράστιος, με τεράστιες υπερβάσεις και πάρα πολύ σκληρή δουλειά.

Ποιές θεωρείτε τις μεγαλύτερες κατακτήσεις του Μουσείου από την έναρξη της λειτουργίας του έως σήμερα;

ΠΘΓ: Οι καρποί  άρχισαν να συλλέγονται μετά το άνοιγμα του Μουσείου, το 2009. Μεγαλύτερη κατάκτηση είναι η τεράστια αποδοχή από την ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα και η σύνδεση των τριών βαθμίδων εκπαίδευσης. Το ΜΕΤ είναι ένα από τα δύο ελληνικά πανεπιστημιακά Μουσεία που το πέτυχαν. Ο αριθμός των επισκεπτών αυξάνεται σταδιακά:  10.000 άτομα το 2009, 35.000 το 2013. Παράλληλα, αυξάνονται οι επισκέπτες από άλλες περιοχές. Άλλη σημαντική κατάκτηση είναι η ανάπτυξη σταθερών συνεργασιών με Τμήματα και δομές του Πανεπιστημίου Πατρών, φορείς και άτομα, ομάδες φοιτητών.

Γιατί να επισκεφτεί ένας φοιτητής του Πανεπιστημίου το Μουσείο;

ΠΘΓ: Διότι μπορεί να δει στην πράξη θέματα που έμαθε, μέσω των σπουδών του, στη  θεωρία. Γιατί, μέσα σε ευχάριστο περιβάλλον,  παίζει,  πειραματίζεται,  βιώνει, εμπνέεται , δημιουργεί, συνεργάζεται, για όσο χρόνο διαθέτει, ζει ένα διαφορετικό τρόπο μάθησης και αποκτά μια απολαυστική εμπειρία!

Έχοντας εμπειρία φοίτησης σε Πανεπιστήμια του Εξωτερικού, αλλά και επίσκεψης άλλων Πανεπιστημιακών Μουσείων, πού θεωρείτε ότι έχουμε πλεονέκτημα και πού ότι υστερούμε σαν Πανεπιστημιακή κοινότητα;

ΠΘΓ: Στην παγκόσμια πανεπιστημιακή κοινότητα ο ρόλος των πανεπιστημιακών μουσείων έχει  εδραιωθεί. Σημαντικά πανεπιστήμια σε Αμερική, Αυστραλία, Ευρώπη, Ασία,  δίνουν εξέχουσα θέση στα μουσεία για  προώθηση έρευνας και  γνώσης και  σύνδεση  με τις κοινωνίες.  Τα μουσεία λειτουργούν, όπως τούς αρμόζει, με την απαραίτητη ανεξαρτησία να αναπτύξουν καινοτόμες δράσεις. Σίγουρα στο πανεπιστήμιό μας, όπως στα υπόλοιπα ελληνικά πανεπιστήμια, υπάρχει ακόμα δρόμος για να γίνει συνείδηση. Αντίθετα, το μεγάλο μας πλεονέκτημα είναι ότι σαν λαός είμαστε πάντα έτοιμοι να κάνουμε  υπέρβαση και να πετύχουμε περισσότερα, όταν μς επιτραπεί και μς δοθεί έστω μικρή ώθηση. Η ανάπτυξη του ΜΕΤ και η εδραίωσή του τόσο γρήγορα, με τις δεδομένες συνθήκες, αποτελεί την απόδειξη.

Εκτός από μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα, το ΜΕΤ συχνά μεταβάλλεται σε χώρο πραγματοποίησης ημερίδων, συνεδρίων, σκηνή μουσικών παραστάσεων και «βήμα λόγου» για προβολή προϊόντων επιστημονικής εργασίας. Με ποιό στόχο;

ΠΘΓ: Βασικός στόχος του ΜΕΤ, μέσα από κάθε δράση, είναι η αποκάλυψη στο κοινό  της συνομιλίας επιστημών και τεχνολογίας, ο διάλογος του κοινού με τις συλλογές του, μέσω διαθεματικής και βιωματικής προσέγγισης, επιδιώκοντας να αποτελέσει το  χώρο, όπου όλοι θα αισθάνονται όμορφα, θα αναζητούν απαντήσεις, θα μαθαίνουν και θα ψυχαγωγούνται.

 

Μια μέρα στο Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας...

Σε μία από τις δράσεις του βρέθηκε και το @UP και είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε το μουσείο, παρέα με τα παιδάκια της B’ Δημοτικού. Η δράση που παρακολουθήσαμε είχε τίτλο: «Τα μηνύματα κρύφτηκαν στο μουσείο» και εκεί τα παιδιά ανακάλυψαν τους τρόπους διάδοσης μηνυμάτων, από το παρελθόν έως σήμερα. Το ταχυδρομικό περιστέρι, οι φρυκτωρίες, ο τηλέγραφος Μορς, και το ηλεκτρονικό μήνυμα ήταν τα στάδια, από τα οποία πέρασαν. Κι αν αναρωτιέστε πώς μπορούν 20 μαθητές της Β΄ Δημοτικού να παραμείνουν ήσυχοι και συγκεντρωμένοι, ώστε να κατανοήσουν όλα τα παραπάνω, το Μουσείο Επιστημών έχει βρει τον τρόπο, και αυτός είναι φυσικά μέσα από το παιχνίδι. Έτσι, λοιπόν, ξεκίνησαν όλα, με τον Άκη τον Τηλεφωνάκη να δίνει γρίφους στους μαθητές και να τους κατευθύνει.

Το μουσείο έχει προσαρμοσμένες Θεματικές Εκπαιδευτικές Δράσεις για όλες τις ηλικίες, για την Α/βάθμια, τη Β/βάθμια, την Γ/βάθμια εκπαίδευση,  ΑΜΕΑ,  ενήλικο κοινό, αλλά και άτομα τρίτης ηλικίας, όπως, επίσης, φιλοξενεί και μόνιμες εκθέσεις και εκδηλώσεις.

Από τα βιβλία επισκεπτών

«Ευχαριστούμε που δώσατε στα παιδιά μας την ευκαιρία να δουν τη φωνούλα τους να ταξιδεύει, όπως παλιά.» Δασκάλα Α΄ τάξης Δημοτικού Σχολείου

«Πέρασα τέλεια! Μακάρι να μπορούσα να φέρω το κρεβάτι μου εδώ!» Μαρία, μαθήτρια Δ΄ δημοτικού

«Ήταν όλα τέλεια! Πλήρως ενημερωτικό το πρόγραμμα του κινητού. Άγγιξε τους μαθητές. Ελπίζω να αλλάξω συμπεριφορά και στάση ζωής.» μαθητής Γυμνασίου

«Το πιο διαδραστικό μουσείο, επιτέλους, τέλος στο don’t touch. Πολύ όμορφο.» Μαθητής Λυκείου

«Η πρακτική στο Μ.Ε.Τ Π.Π ήταν μία από τις καλύτερες εμπειρίες μου !» Νάσια, φοιτήτρια φυσικής