Η ιστορία του πρώτου λέιζερ

>>Η διάταξη των πρώτων εργαστηρίων του Πανεπιστημίου Πατρών στα προκατασκευασμένα κτίρια, πηγή Ψηφιακή συλλογή "Διογένεια",  http://diogeneia.lis.upatras.gr/items/show/125

Το Πανεπιστήμιό μας συμπληρώνει φέτος 50 χρόνια ζωής. Την εξελικτική ιστορία του μάς την έχουν περιγράψει σε διάφορες εκδηλώσεις πολλοί παλαιοί καθηγητές που έζησαν τα γεγονότα. Η ιστορία, όμως, είναι κοινή συνισταμένη πολλών μικρών ιστοριών. Μία τέτοια ιστορία θα σάς περιγράψω. Την μικροϊστορία μου για να μάθουν οι νεότεροι πώς κτίστηκε αυτό που σήμερα απολαμβάνουμε όλοι. Το σύγχρονο Πανεπιστήμιό μας.

Ήρθα στην Πάτρα τον Σεπτέμβριο του 1973, σε θέση βοηθού Καθηγητή. Το Πανεπιστήμιο ήταν τότε μόνο το παράρτημα στην Κορίνθου και τα προκατασκευασμένα στο Ρίο. Ρωτάω τον καθηγητή μου: “Τι θα κάνω ερευνητικά”; Και μου απάντησε: “Laser”. Του λέω: “Ακουστά το έχω, αλλά δεν ξέρω τι είναι αυτό”. Και μου απάντησε: “Ούτε και εγώ ξέρω. Διάβασε, μάθε και πες μου και εμένα για να μάθω και εγώ”. Τότε το Laser ήταν ακόμη στα σπάργανα και άγνωστο αντικείμενο για την Ελλάδα. Με εξέπληξε η ειλικρίνειά του, αλλά και η τόλμη του να με εισαγάγει σε ένα πολύ πρωτοποριακό αντικείμενο για την τότε εποχή. Διάβασα, έμαθα και το 1975 είχαμε κατασκευάσει ένα Laser αζώτου, ύστερα από άπειρες τεχνικές δυσκολίες, χρησιμοποιώντας πρωτόγονα μέσα και υλικά που τα βρίσκαμε με πολλή δυσκολία, αναζητώντας τα, κυρίως, στις αγορές της Αθήνας.

Ζήτησα από τον Καθηγητή μου να αγοράσουμε μία φιάλη αζώτου για να λειτουργήσει το laser. Η απάντησή του ήταν αρνητική με την αιτιολογία ότι τα λίγα χρήματα του εργαστηρίου τα έδινε σε άλλες προτεραιότητες. Μού έδωσε, όμως, μια λύση. Μού είπε να αναζητήσω έναν ασκό σαν αυτόν που προμηθεύουν τα φαρμακεία στους ασθενείς που έχουν ανάγκη οξυγόνου, όταν βρίσκονται στο σπίτι. Με τον ασκό αυτόν να πάω σε μία βιοτεχνία παραγωγής οξυγόνου, με κλασματική απόσταξη του αέρα που βρίσκονταν στο Γλαύκο. Εκεί, εάν έβαζα τον ασκό στην έξοδο των αποβλήτων μετά την αφαίρεση του οξυγόνου, θα συνέλεγα άζωτο. Μού υποσχέθηκε, όμως, ότι, εάν ύστερα από αυτό το laser δουλέψει και βγάλει φως, τότε θα αγοράζαμε μία φιάλη αζώτου.

Πράγματι, δανείστηκα έναν ασκό από ένα φαρμακείο της Πάτρας, πήγα στη βιοτεχνία και προσπάθησα να συλλέξω το άζωτο. Για κακή μου τύχη, όμως, το αέριο έβγαινε με φυσιολογική ροή και μην έχοντας πίεση ο ασκός, ίσα που φούσκωσε. Πήγα με αγωνία στο εργαστήριο, συνέδεσα τον ασκό με το Laser και έβαλα μπρός το σύστημα. Το Laser δούλεψε! Έτρεξα γρήγορα στο γραφείο του Καθηγητή για να του πω τα ευχάριστα νέα και να έλθει και αυτός να δει το φως του Laser, πριν τελειώσει το λιγοστό άζωτο που είχα συλλέξει. Πράγματι, έτσι έγινε. Η χαρά μας ήταν απερίγραπτη. Ήταν το πρώτο φως Laser σε Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Μετά αγοράσαμε φιάλη αζώτου και άρχισε η ερευνητική μας διαδικασία. Σήμερα το Laser αυτό βρίσκεται στο μουσείο του Πανεπιστημίου για να μας υπενθυμίζει ότι η ερευνητική δραστηριότητα των Laser στην Ελλάδα ξεκίνησε από την Πάτρα.

Αυτή ήταν η αρχή της μικροϊστορίας μου, η οποία διήρκησε 41 ολόκληρα χρόνια με σκληρές δοκιμασίες, απογοητεύσεις, αλλά και ανείπωτες χαρές. Σήμερα, το εργαστήριο Laser είναι ένα πλήρως εξοπλισμένο εργαστήριο που διαθέτει υπερσύγχρονα συστήματα υπερταχέων Laser με διεθνώς αναγνωρισμένη ερευνητική δραστηριότητα.

Τέτοιες μικροϊστορίες, ασφαλώς, έχουν να μάς διηγηθούν και άλλοι συνάδελφοι, γιατί, έτσι, τονίζονται τα πέτρινα χρόνια για τα οποία πολλά οφείλουν οι νεότεροι, που ευτυχώς συνεχίζουν με τον ίδιο ζήλο την προσπάθειά τους, ειδικά τώρα που οι συνθήκες χειροτερεύουν και το Πανεπιστήμιο δοκιμάζεται.