Το παρελθόν στα αστέρια

Έναστρος ουρανός: η προβολή των αστεριών πάνω στον ουράνιο θόλο. Αυτή θα ήταν η επιστημονική απάντηση ενός αστροφυσικού. Επειδή όμως οι επιστήμονες και ιδίως αυτοί που ασχολούνται με τέτοια θέματα έχουν εξαιρετικά ανεπτυγμένη μια καλλιτεχνική και φιλοσοφική ανησυχία πάνε τον ορισμό ένα βήμα παραπέρα. Πώς; Μα με μια πολύ απλή επαγωγική σκέψη. Η ταχύτητα του φωτός, όσο μεγάλη και αν την θεωρούμε, δεν μπορεί να διασχίσει ακαριαία τόσο μεγάλες αποστάσεις όπως αυτές ανάμεσα στους γαλαξίες, οπότε χρειάζεται κάποιο χρόνο. (να σημειωθεί ότι το φως από τον ήλιο κάνει περίπου 8 λεπτά να φτάσει στη Γη) Αυτό έχει ως αποτέλεσμα όταν παίρνουμε μια εικόνα από κάποιο μακρινό αστέρι, η εικόνα αυτή να μην είναι η τωρινή, αλλά εκείνη που είχε το αστέρι πριν από τον χρόνο που χρειάστηκε το φως να διασχίσει την απόσταση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που κυκλοφορεί στα επιστημονικά περιοδικά πολλά χρόνια τώρα αποτελεί η περίπτωση να βλέπει κάποιος τη γη να κατοικείται από δεινόσαυρους λόγω της μεγάλης απόστασης που μας χωρίζει, οπότε της μεγάλης καθυστέρησης του φωτός να ταξιδέψει. Και πού καταλήγουμε; Στο εξής απλό, φιλοσοφικό και άκρως νοσταλγικό: όταν κοιτάζεις τον ουρανό κοιτάζεις το παρελθόν! Έχει μια χροιά μελαγχολίας αυτή η διαπίστωση. Πόσες αναμνήσεις πιθανόν να ξυπνάνε σε κάποιον στη θέα του Ωρίωνα.. Η όψη του έναστρου ουρανού είναι από μόνη της επιβλητική, πόσο μάλλον όταν συνοδεύεται από μια τέτοια σκέψη.Και εδώ υπεισέρχεται εύλογα το ερώτημα κατά πόσο είναι σωστό να ασχολούμαστε με το παρελθόν. Φυσικά σημαντικό ρόλο παίζει ακόμα ένα φυσικό μέγεθος, η συχνότητα. Είναι διαφορετικό να αναπολείς στιγμιαία το παρελθόν από το να ζεις αναπολώντας συνεχώς περασμένες καταστάσεις. Άλλωστε, αν είχε και άλλα να προσφέρει δεν θα αποτελούσε παρελθόν, αλλά παρόν.Τέλος, ας μην ξεχνάμε τα λόγια του Καζαντζάκη: ‘Μην εξαρτάσαι από κανέναν και από τίποτα... Από εμπειρία ή ανάμνηση... Η εξάρτηση από το παρελθόν όσο ευχάριστη και αν είναι, το μόνο που κάνει είναι να σου κομματιάζει το παρόν’.
Σύνταξη: