Από τις ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες στην υπολογιστική δημιουργικότητα

>>Στιγμιότυπο από τη διάλεξη της κ. Αμαλίας Φωκά.
Φωτογραφία: Δέσποινα Γκόγκου, ΒΚΠ.
Οι ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες (digital humanities) είναι ένας ραγδαία εξελισσόμενος χώρος. Έχει ήδη δωρίσει σε επιστήμες όπως αυτή της Κλασικής Φιλολογίας πολύτιμα εργαλεία έρευνας και διδασκαλίας, όπως ψηφιακές βιβλιοθήκες αρχαίων κειμένων (π.χ. το Perseus Digital Library), χάρη στις οποίες ο τρόπος με τον οποίο μελετούμε τα έργα της Κλασικής Αρχαιότητας έχει γίνει πολύ πιο αποτελεσματικός και πολυεπίπεδος, σε σχέση με το παρελθόν. Λίγοι, ωστόσο, είμαστε εξοικειωμένοι με τους νέους τρόπους που πλέον μας παρέχει η ψηφιακή τεχνολογία να κατανοήσουμε αλλά και να μοντελοποιήσουμε την ίδια τη διαδικασία της ανθρώπινης δημιουργικότητας, είτε αυτή αφορά την λογοτεχνία, είτε την τέχνη (π.χ. μουσική ή ζωγραφική).
Με στόχο να παρουσιαστεί αυτή η νέα δυναμική των ψηφιακών τεχνολογιών, το Τμήμα Φιλολογίας φιλοξένησε τη Δευτέρα, 14.5.2018, στην αίθουσα Εκδηλώσεων της ΒΚΠ, διάλεξη με θέμα ‘Από τις ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες στην υπολογιστική δημιουργικότητα’, από την κ. Αμαλία Φωκά, Επίκουρη Καθηγήτρια στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Τμήμα Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης). Την πλούσια σε υλικό και πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία παρακολούθησαν φοιτητές, μέλη ΔΕΠ και προσωπικό της ΒΚΠ. Η διάλεξη παρουσίασε την πρόοδο των ψηφιακών ανθρωπιστικών επιστημών τα τελευταία χρόνια, διακρίνοντάς την σε δύο φάσεις. Η πρώτη αφορά κυρίως την ψηφιοποίηση δεδομένων από την οποία έχουν προκύψει βάσεις δεδομένων με υλικό που χρησιμοποιούν οι ερευνητές των ανθρωπιστικών επιστημών. Συνεπώς, κεντρικό ερώτημα της δεύτερης φάσης των ψηφιακών ανθρωπιστικών επιστημών είναι τι νέες υπολογιστικές μεθόδους (όπως Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας (NLP), Μηχανική Μάθηση, Υπολογιστική Όραση κ.λπ.) θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε που θα βοηθήσουν τους ερευνητές να αναλύσουν τα δεδομένα αυτά και να εξάγουν συμπεράσματα και ερμηνείες.
Στο δεύτερο μέρος της διάλεξής της, η κ. Φωκά επικεντρώθηκε στο πεδίο της υπολογιστικής δημιουργικότητας, δίνοντας μάλιστα την ευκαιρία στο κοινό να ακούσει ποίηση και μουσική, αλλά και να θαυμάσει έργα ζωγραφικής φτιαγμένα υπολογιστικά. Όπως ανέφερε η κ. Φωκά, η υπολογιστική δημιουργικότητα έχει ως αντικείμενο καταρχήν τη μελέτη της ανθρώπινης δημιουργικότητας, για την βαθύτερη κατανόηση των διαδικασιών μέσω των οποίων παράγεται, αλλά και την εύρεση νέων δημιουργικών διαδικασιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον άνθρωπο.
Ευχαριστούμε το προσωπικό της ΒΚΠ και ιδίως τον Αναπληρωτή Προϊστάμενο κ. Γιάννη Τσάκωνα, για την υποστήριξη και φιλοξενία της εκδήλωσης.