Παγκόσμια Ημέρα για την Ελληνική Γλώσσα
Η 9η Φεβρουαρίου ορίστηκε το 2018 ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Ελληνική Γλώσσα και καθιερώθηκε ως τέτοια από την Unesco το 2025. Η ημερομηνία επιλέχθηκε με αφορμή την ημέρα θανάτου του Διονύσιου Σολωμού, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως ο «εθνικός» μας ποιητής.
Ο Διονύσιος Σολωμός γεννήθηκε σε ένα πολύγλωσσο και πολυπολιτισμικό περιβάλλον στα Επτάνησα. Έζησε από μικρή ηλικία και εκπαιδεύτηκε εκτός της ελληνικής επικράτειας και οι πρώτες του ποιητικές γραφές ήταν στα ιταλικά. Ήταν ένας πολύγλωσσος της εποχής του με ισχυρή του γλώσσα τα ιταλικά. Τα ελληνικά του, με πιο σύγχρονους όρους, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως ‘γλώσσα πολιτισμικής κληρονομιάς’ (heritage language), αφού πέρα από τα πρώτα γλωσσικά ερεθίσματα χρειάστηκε να τα διδαχθεί και να τα καλλιεργήσει ως μέσο γραφής όταν επέστρεψε στη Ζάκυνθο. Η δημώδης ελληνική, η προφορική δηλαδή λαϊκή γλώσσα της εποχής, επιλέχθηκε ως γλώσσα γραφής του.
Η σύνδεση του Διονύσιου Σολωμού με την παγκόσμια ημέρα ελληνικής γλώσσας αναδεικνύει μεταξύ άλλων τη σπουδαιότητα της πολυγλωσσίας και της προφορικής διάστασης της γλώσσας.
Τα ελληνικά είναι η πρώτη γλώσσα (Γ1) ή μία από τις πρώτες γλώσσες πολλών ομιλητών και ομιλητριών που ζουν στην ελληνική επικράτεια ανεξάρτητα από καταγωγή και εθνοτική προέλευση. Για πολλούς άλλους και άλλες τα ελληνικά είναι δεύτερη γλώσσα (Γ2) άλλοτε από επιλογή και άλλοτε από ανάγκη όπως συμβαίνει στις περιπτώσεις πολλών μεταναστών και προσφύγων.
Τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την εκμάθηση της ελληνικής ως Γ2. Αυτό συμβαδίζει με ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη σύγχρονη Ελλάδα και τη γλώσσα χωρίς τη διαμεσολάβηση της λογοτεχνίας ή της αρχαιογνωσίας. Στο πλαίσιο αυτό έχει αναπτυχθεί πλούσιο εκπαιδευτικό υλικό με βάση τα επίπεδα γλωσσομάθειας, αλλά και τις ανάγκες των ωφελούμενων (φοιτητές και φοιτήτριες, ιδιώτες και ομογενείς εκτός Ελλάδας, μετανάστες και μετανάστριες, πρόσφυγες). Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας στη Θεσσαλονίκη αποτελεί τον επίσημο φορέα πιστοποίησης ελληνομάθειας με βάση το Κοινό Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αναφοράς για τις Γλώσσες. Η διδασκαλία της ελληνικής ως Γ2 έχει συμβάλει επίσης στην εισαγωγή νέων διδακτικών προσεγγίσεων στη διδασκαλία της γλώσσας και έχει αναδείξει τη σπουδαιότητα της πολυγλωσσίας.
Το Εργαστήριο Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού του Πανεπιστημίου Πατρών προσφέρει μαθήματα ελληνικών ως Γ2 σε άτομα που σπουδάζουν στο πανεπιστήμιο με τo πρόγραμμα Erasmus, ή απασχολούνται στο Πανεπιστήμιο (κυρίως ως ερευνητικό δυναμικό) ή είναι ιδιώτες που ζουν στην Πάτρα και στην ευρύτερη περιοχή. Το Εργαστήριο επενδύει στη διδασκαλία της ελληνικής ως Γ2 και προωθεί με κάθε τρόπο τη σύνδεση του με την κοινωνία και τις ανάγκες της.
Άννα Ρούσσου
Διευθύντρια ΕΕΓΠ